นักธรรม ชั้นตรี - นักธรรม ธรรมศึกษา บาลี

ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบ ตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป

ให้เวลา ๓ ชั่วโมง

The post นักธรรม ชั้นตรี วิชา เรียงความฯ first appeared on นักธรรม ธรรมศึกษา บาลี.

นักธรรม ชั้นตรี วิชา วินัยมุข

admin — Fri, 25 Oct 2024 09:16:14 +0000

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา วินัยมุข

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. พระศาสดาทรงบัญญัติพระวินัยไว้เพื่ออะไร ?

ตอบ เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหายของภิกษุสงฆ์ และเพื่อชักนำความประพฤติของภิกษุสงฆ์ให้ดีงาม ฯ

๒. นิสสัยคืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ปัจจัยเครื่องอาศัยของบรรพชิต ฯ มี ๑. เที่ยวบิณฑบาต ๒. นุ่งห่มผ้าบังสุกุล ๓. อยู่โคนไม้ ๔. ฉันยาดองด้วยน้ำมูตรเน่า ฯ

๓. พุทธบัญญัติและอาบัติ คืออะไร ?

ตอบ พุทธบัญญัติ คือ ข้อห้ามที่พระพุทธเจ้าทรงตั้งขึ้น เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหาย และวางโทษแก่ภิกษุผู้ล่วงละเมิดด้วยปรับอาบัติหนักบ้าง เบาบ้างอาบัติ คือ โทษที่เกิดเพราะความละเมิดในข้อที่พระพุทธเจ้าทรงห้าม ฯ

๔. อาบัติที่เป็นโลกวัชชะและปัณณัตติวัชชะ ต่างกันอย่างไร ?

ตอบ อาบัติที่เป็นโลกวัชชะ คือ อาบัติที่มีโทษซึ่งภิกษุทำเป็นความผิดความเสีย คนสามัญทำก็เป็นความผิดความเสียเหมือนกัน เช่น ทำโจรกรรม เป็นต้น ส่วนอาบัติที่เป็นปัณณัตติวัชชชะ คือ อาบัติที่มีโทษเฉพาะภิกษุทำ แต่คนสามัญทำไม่เป็นความผิดความเสีย เช่น ขุดดิน เป็นต้น ฯ

๕. พูดอย่างไรเรียกว่า อวดอุตตริมนุสสธรรม ?

ตอบ พูดอวดคุณพิเศษอันยิ่งของมนุษย์ คือ พูดว่าข้าพเจ้าได้ฌาน วิโมกข์ สมาธิ สมาบัติ มรรค ผล เรียกว่าอวดอุตตริมนุสสธรรม ฯ

๖. เภสัช ๕ ได้แก่อะไรบ้าง ?

ตอบ ได้แก่เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย ฯ

๗. ภิกษุซ่อนบาตร ซ่อนปากกาของภิกษุอื่นเพื่อล้อเล่น ต้องอาบัติอะไร ?

ตอบ ซ่อนบาตร ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ซ่อนปากกา ต้องอาบัติทุกกฏ ฯ

๘. ข้อว่า ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า เราจักฉันบิณฑบาตโดยเคารพนั้น มีอธิบายอย่างไร ?

ตอบ มีอธิบายว่า ภิกษุฉันบิณฑบาต แม้เป็นของเลวก็ไม่แสดงอาการวิการ คือฉันโดยปกติ และเมื่อฉัน

ก็ไม่ฉันพลางทำกิจอื่นพลาง ฯ

๙. ภิกษุนั่งในบ้านด้วยอาการอย่างไร จึงจะถูกต้องตามพระวินัยในเสขิยวัตร ?

ตอบ ระวังมือเท้า คือ ห้ามเล่นมือ เล่นเท้าขณะอยู่ในบ้าน เช่น กระดิกมือ กระดิกเท้าเล่น เป็นต้น ซึ่งส่อให้เห็นการไม่สำรวม มีตาทอดลง คือ ทอดสายตาต่ำลงห่างตัวประมาณหนึ่งวา มิให้สอดส่ายสายตาหันมองโน่นมองนี่

๑๐. วิวาทาธิกรณ์กับอนุวาทาธิกรณ์ ต่างกันอย่างไร ?

ตอบ วิวาทาธิกรณ์ คือการเถียงว่า สิ่งนั้นเป็นธรรมเป็นวินัย สิ่งนี้ไม่ใช่ธรรมไม่ใช่วินัย

ส่วนอนุวาทาธิกรณ์ คือการโจทกันด้วยอาบัติ ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา วินัยมุข

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๗

๑. ปัจจัยเครื่องอาศัยของบรรพชิตเรียกว่าอะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?

ตอบ เรียกว่า นิสสัย ฯมี ๔ คือ ฯ๑) เที่ยวบิณฑบาต ๒) นุ่งห่มผ้าบังสุกุล๓)อยู่โคนต้นไม้ ๔)ฉันยาดองด้วยน้ำมูตรเน่า ฯ

๒. อาบัติคืออะไร?

ตอบ โทษที่เกิดเพราะความละเมิดในข้อที่พระพุทธเจ้าทรงห้าม ฯอย่างหนัก ได้แก่ ป่าราชิก ทำให้ขาดจากความเป็นภิกษุ ฯ

๓. สิกขา คืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ข้อที่ภิกษุต้องศึกษา ฯมี ๑. ศีล ความรักษากาย วาจา ให้เรียบร้อย๒. สมาธิ ความรักษาใจมั่น๓. ปัญญา ความรอบรู้ในกองสังขาร ฯ

๔. ภิกษุฆ่ามนุษย์ ฆ่าสัตว์เดียรัจฉาน ต้องอาบัติอะไร ?

ตอบ ฆ่ามนุษย์ ต้องอาบัติปาราชิกฆ่าสัตว์เดียรัจฉาน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ฯ

๕. กุลทูสกะ ภิกษุประทุษร้ายตระกูล คือประพฤติเช่นใด ? มีโทษอย่างไร?

ตอบ คือ การที่ภิกษุประจบคฤหัสถ์ ยอมตนให้เขาใช้สอย เช่น เดินส่งข่าวให้เขาเป็นต้น หรือด้วยการเอาเปรียบโดยเชิงให้สิ่งเล็กน้อยด้วยหวังได้มาก ฯมีโทษ คือ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส ฯ

๖. เภสัช ๕ มีอะไรบ้าง? น้ำตาลทรายจัดเข้าในเภสัชใด ?

ตอบ เภสัช ๕ มี เนยใส เนยขัน น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย ฯน้ำตาลทราย จัดเข้าในน้ำอ้อย ฯ

๗. ผ้าไตรจีวร คือผ้าอะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ๑) สังฆาฏิ (ผ้าคลุม)๒) อุตตราสงค์ (ผ้าห่ม)๓) อันตรวาสก (ผ้านุ่ง) ฯ

๘. ภิกษุเข้าบ้านในเวลาวิกาล โดยไม่บอกลาภิกษุอื่นที่มีอยู่ในวัด ต้องอาบัติอะไรหรือไม่ ?

ตอบ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เว้นไว้แต่มีกิจรีบด่วน ฯ

๙. เสริยวัตร คืออะไร ? ภิกษุไม่ปฏิบัติตามในเสชิยวัตร ต้องอาบัติอะไร?

ตอบ เสขิยวัตร คือ ธรรมเนียมที่ภิกษุต้องศึกษา ฯต้องอาบัติทุกกฏ ฯ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

๑. พระศาสดาทรงบัญญัติพระวินัยไว้เพื่ออะไร ?
         ตอบ : เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหายของภิกษุสงฆ์ และเพื่อชักนำความประพฤติของภิกษุให้ดีงาม ฯ

๒. สิกขาบทที่มีในพระปาติโมกข์ มีเท่าไร ว่าโดยหมวดมีอะไรบ้าง ?
         ตอบ : มี ๒๒๗ สิกขาบท มี ปาราชิก ๔, สังฆาทิเสส ๑๓, อนิยต ๒, นิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐, ปาจิตตีย์ ๙๒, ปาฏิเทสนียะ ๔, เสขิยะ ๗๕, อธิกรณสมถะ ๗ ฯ

๓. อาการที่ภิกษุจะต้องอาบัติ มีเท่าไร ต้องด้วยไม่ละอาย มีอธิบายอย่างไร ?
         ตอบ : มี ๖ อย่าง ภิกษุรู้อยู่แล้ว และละเมิดพระบัญญัติด้วยใจด้านไม่รู้จักละอาย ชื่อว่าต้องด้วยไม่ละอาย ฯ

๔. เมื่อภิกษุต้องอาบัติแล้ว จะพึงปฏิบัติอย่างไร ?
         ตอบ : พึงบอกภิกษุด้วยกันในวันนั้น และพึงแก้ไขตามวิธีนั้น ๆ ฯ

๕. สังหาริมทรัพย์ และอสังหาริมทรัพย์ คือทรัพย์เช่นไร ภิกษุจะต้องอาบัติถึงที่สุดในเพราะลักทรัพย์ทั้ง ๒ อย่างนั้นเมื่อใด ?
         ตอบ : สังหาริมทรัพย์ คือทรัพย์ที่เคลื่อนที่ได้ อสังหาริมทรัพย์ คือทรัพย์ที่เคลื่อนที่ไม่ได้ ฯ สำหรับสังหาริมทรัพย์ ภิกษุจะต้องอาบัติถึงที่สุด ในเมื่อทำให้ทรัพย์นั้นเคลื่อนที่จากเดิม ส่วนอสังหาริมทรัพย์ จะต้องอาบัติถึงที่สุด ในเมื่อเจ้าของทอดกรรมสิทธิ์ ฯ

๖. ภิกษุรู้ตัวว่าต้องอาบัติสังฆาทิเสส จึงแสดงอาบัตินั้นต่อภิกษุอีกรูปหนึ่ง อย่างนี้จะพ้นจากอาบัตินั้นหรือไม่ เพราะเหตุไร ?
         ตอบ : พ้นไม่ได้ เพราะอาบัติสังฆาทิเสสนั้น ภิกษุผู้ต้องจะพ้นได้ด้วยอยู่กรรม ฯ

๗. ที่ลับตากับที่ลับหู ต่างกันอย่างไร ? ที่ลับทั้ง ๒ นั้น เป็นทางให้ปรับอาบัติได้มากน้อยกว่ากันอย่างไร ?
         ตอบ : ต่างกันอย่างนี้ ที่ที่มีสิ่งกำบัง เห็นกันไม่ได้ เรียกว่าที่ลับตา, ที่ที่ไม่มีสิ่งกำบังเห็นกันได้ แต่ฟังเสียงพูดกันไม่ได้ยิน เรียกว่าที่ลับหู ฯ ที่ลับตา เป็นทางให้ปรับอาบัติได้มากกว่า คือตั้งแต่ปาราชิก สังฆาทิเสส ถึงปาจิตตีย์ ส่วนที่ลับหู เป็นทางให้ปรับอาบัติตั้งแต่สังฆาทิเสสลงมา ฯ
๘. ภิกษุรับนิมนต์แล้ว จะไปที่อื่นก่อนหรือหลังฉัน ต้องปฏิบัติอย่างไร ? ถ้าไม่ทำเช่นนั้น ต้องอาบัติอะไร ?
         ตอบ : ต้องปฏิบัติอย่างนี้ คือ ต้องบอกลาภิกษุอื่นก่อน ฯ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ฯ

๙. ผ้าอาบน้ำฝนที่กำหนดขนาดไว้เท่าใด ถ้าทำเกินกว่าขนาดนั้นต้องอาบัติ ก่อนจะแสดงอาบัตินั้น ต้องำทอย่างไร?
         ตอบ : ยาว ๖ คืบ กว้าง ๒ คืบครึ่ง โดยคือรพระสุคต ฯ ต้องตัดให้ได้ขนาดเสียก่อน ฯ

๑๐. หมวดสารูปในเสขิยวัตร ว่าด้วยเรื่องอะไร ข้อว่า “ไม่เอามือค่ำกาย นั่งในบ้าน” คือไม่ทำอย่างไร ?
         ตอบ : ว่าด้วยธรรมเนียมควรประพฤติในเวลาเข้าบ้าน ฯ คือไม่นั่งเท้าแขนข้างเดียวก็ตาม สองข้างก็ตามในบ้าน ฯ

The post นักธรรม ชั้นตรี วิชา วินัยมุข first appeared on นักธรรม ธรรมศึกษา บาลี.

นักธรรม ชั้นตรี วิชา ธรรมวิภาค

admin — Fri, 25 Oct 2024 03:18:13 +0000

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา ธรรมวิภาค

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. สติ คืออะไร ? เพราะเหตุไรจึงชื่อว่ามีอุปการะมาก ?

ตอบ สติ คือ ความระลึกได้ ฯ เพราะป้องกันความเสียหาย และอดหนุนให้สำเร็จกิจในทางที่ดี ฯ

๒. บุคคลประเภทใดที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าหาได้ยากในโลกนี้ ?

ตอบ มี ๒ ประเภท คือ บุพพการี บุคคลผู้ทำอุปการะก่อน กตัญญูกตเวที บุคคลผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้ว และทำตอบแทนท่านท่าน ฯ

๓. พระโอวาทของพระพุทธเจ้าที่เป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา มี ๓ ข้อ คืออะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ๑. เว้นจากทุกจริต คือ ประพฤติชั่วด้วยกาย วาจา ใจ ๒. ประกอบสุจริต คือ ประพฤตีด้วยกาย วาจาจา ใจ ๓. ทำใจของตนให้หมดจดจากเครื่องเศร้าหมองใจ มีโลภ โกรธ หลง เป็นต้น ฯ

๔. ความเห็นผิดจากคลองธรรม คือเห็นอย่างไร ? จัดเข้าในทุจริตข้อไหน ?

ตอบ คือ เห็นผิดจากความเป็นจริง เช่น เห็นว่าบุญบาปไม่มี บิดามารดาไม่มีพระคุณ เป็นต้น ฯ จัดเข้าในมโนทุจริต ฯ

๕. ปธานคือความเพียร ๔ มีอะไรบ้าง ? รักษาศีล ๕ ได้แล้ว ตั้งใจรักษาให้ได้นานที่สุด อนุโลมเข้า

ในปฐานข้อไหน ?

ตอบ มี ๑. สังวรปธาน เพียรระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้นในสันดาน

๒. ปหานปธาน เพียรละบาปที่เกิดขึ้นแล้ว

๓. ภาวนาปธาน 1 เ เพียรให้กุศลเกิดขึ้นในสันดาน

๔. อนุรักขนาปธาน เพียรรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วมีให้เสื่อม ฯ

อนุโลมเข้าในอนุรักขนาปธาน ฯ

๖. ความสำรวมในพระปาติโมกข์และความสำรวมอินทรียในองค์แห่งภิกษุใหม่ คือการทำอย่างไร ?

ตอบ ความสำรวมในพระปาติโมกข์ คือ เว้นข้อที่พระองค์ทรงห้าม ทำตามข้อที่พระองค์ทรงอนุญาตโดยเคารพ ความสำรวมอินทรีย์ คือ สำรวมอินทรีย์ ๖ ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ยินดียินร้าย ในเวลาเห็นรูป ฟังเสียง ดมกลิ่น ล้อมรส ถูกต้องสัมผัส รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจ อันเป็นเหตุให้ศีลด่างพร้อย ไม่บริสุทธิ์ ฯ

๗. ความเป็นผู้รู้จักเหตุในสัปปุริสธรรม คือรู้อะไร ?

ตอบ ความเป็นผู้รู้จักเหตุ คือรู้จักว่าสิ่งนี้เป็นเหตุแห่งสุขควรทำ สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งทุกข์ควรละเว้น ฯ

คิหิปฏิบัติ

๘. ผู้หวังประโยชน์ปัจจุบันจะต้องปฏิบัติอย่างไร จึงจะได้สมหวัง ?

ตอบ ต้องปฏิบัติตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ๔ ประการ คือ

๑. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่น ในการประกอบกิจการงาน ในการศึกษา

เล่าเรียนในการทำธุระหน้าที่ของตน

๒. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษาทั้งทรัพย์และการงานไม่ให้เสื่อมไป

๓. กัลยาณมิตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี ไม่คบคนชั่ว

๔. สมชีวิตา ความเลี้ยงชีวิตตามสมควรแก่กำลังทรัพย์ที่หาได้ ฯ

๙. การคบคนชั่วเป็นมิตร เป็นเหตให้เกิดความเสียหายอย่างไร ?

ตอบ เป็นเหตุให้เกิดความเสียหาย ดังนี้

๑. ทำให้เป็นนักเลงการพนัน ๒. ทำให้เป็นนักเลงเจ้าชู้

๓. ทำให้เป็นนักเลงเหล้า ๔. ทำให้เป็นคนลวงเขาด้วยของปลอม

๕. ทำให้เป็นคนโกงเขาซึ่งหน้า ๖. ทำให้เป็นนักเลงหัวไม้ ฯ

๑๐. ศิษย์ที่ดีพึงปฏิบัติต่อครูอาจารย์อย่างไร ?

ตอบ พึงปฏิบัติอย่างนี้

๑. ด้วยลุกขึ้นยืนรับ ๒. ด้วยเข้าไปยืนคอยรับใช้

๓. ด้วยเชื่อฟัง ๔. ด้วยอุปัฏฐาก

๕. ด้วยเรียนศิลปวิทยาโดยเคารพ ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา ธรรมวิภาค

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๗

๑. ก่อนทำงานและขณะทำงทำงาน เวลาไหนท่านให้ใช้สติ เวลาไหนท่านให้ใช้สัมปชัญญะ ?

ตอบ ก่อนทำงาน ท่านให้ใช้สติขณะทำงาน ท่านให้ใช้สัมปชัญญะ ฯ

๒. บุคคลคิดอย่างไร ชื่อว่ามีหิรี คิดอย่างไร ชื่อว่ามีโอตตัปปะ ?

ตอบ ความละอายใจตนเองที่จะประพฤติชั่ว ชื่อว่ามีหิริความเกรงกลัวผลของความชั่วที่ตนจะได้รับ ชื่อว่ามีโอตตัปปะ ฯ

๓. ทุจริต คืออะไร ? พูดใส่ร้ายผู้อื่น จัดเข้าในทุจริตชัอไหน?

ตอบ ทุจริต คือ ประพฤติชั่ว ประพฤติเสียหาย ฯจัดเข้าในวจีทุจริต ฯ

๔. พระธรรม คืออะไร ? มีคุณต่อผู้ปฏิบัติอย่างไร ?

ตอบ พระธรรม คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ฯมีคุณ คือ รักษาผู้ปฏิบัติไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ฯ

๕. ในพรหมวิหาร ๔ ความรักอย่างไร จึงจัดว่าเมตตา?

ตอบ ความรักที่ไม่เจือนด้วยกาม เป็นความรู้สึกที่ปรารถนาดีต่อผู้อื่น จัดว่ามีแมตลา

๖. ชันธ์ ๕ ได้แก่อะไรบ้าง? สังขารขันธ์จัดเป็นรูปหรือนาม ?

ตอบ ชันธ์ ๕ ได้แก่รูปขันธ์เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ฯสังขารขันธ์ จัดเป็นนาม ฯ

๗. สัมมาวาจา เจรจาชอบ คือเจรจาอย่างไร ?

ตอบ คือ เว้นจากพูดเท็จ เว้นจากพูดส่อเสียด เว้นจากพูดคำหยาบและเว้นจากพูดเพ้อเจ้อ ฯ

คิหิปฏิบัติ

๘. ฆราวาสผู้ครองเรือน ควรตั้งอยู่ในธรรมข้อใดบ้าง ?

ตอบ ควรตั้งอยู่ในฆราวาสธรรม ๔ คือ๑. สัจจะ สัตย์ซื่อต่อกัน๒. ทมะ รู้จักข่มจิตของตน๓. ขันติ อดทน๔. จาคะ สละให้ปีนสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปีน ฯ

๙. ศีลที่คฤหัสถ์ควรรักษาเป็นนิตย์ คือศีลอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?

๑. ในทางโลก ดูคนงามกันที่รูปร่างหน้าตา ในทางพระพุทธศาสนา ดูคนงามกันที่ไหน ?
            ตอบ : ในทางพระพุทธศาสนา ดูคนงามกันที่คุณธรรมอันทำให้งาม ๒ ประการ คือ ขันติ ความอดทน และโสรัจจะ ความสงบเสงี่ยม ฯ

๒. มโนสุจริตคืออะไร มีอะไรบ้าง?
            ตอบ : คือ การประพฤติชอบด้วยใจ มี
            ๑.ไม่โลภอยากได้ของเขา ๒.ไม่พยาบาทปองร้ายเขา ๓.เห็นชอบตามคลองธรรม ฯ

๓. อิทธิบาท คือ ธรรมเป็นคุณเครื่องให้สำเร็จความประสงค์ของบุคคล ส่วนธรรมอันเป็นเครื่องกั้นจิตไม่ให้บรรลุความดี คืออะไร มีอะไรบ้าง?
            ตอบ : คือ   นิวรณ์ ๕ มี
            ๑. กามฉันท์ พอใจรักใคร่ในอารมณ์ที่ชอบใจมีรูปเป็นต้น
            ๒. พยาบาท ปองร้ายผู้อื่น
            ๓. ถีนมิทธะ ความที่จิตหดหู่และเคลิบเคลิ้ม
            ๔. อุทธัจจกุกกุจจะ   ฟุ้งซ่านและรำคาญ
            ๕. วิจิกิจฉา    ลังเลไม่ตกลงได้ ฯ

๔. ภิกษุสามเณรผู้บวชใหม่จะต้องมีอินทรียสังวร คือสำรวมอินทรีย์ สำรวมอินทรีย์นั้นคืออย่างไร?
            ตอบ : คือระวังตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ความยินดียินร้ายครอบงำได้ ในเวลาเห็นรูป ฟังเสียง ดมกลิ่น ลิ้มรส ถูกต้องโผฏฐัพพะ รู้ธรรมารมณ์ ฯ

๕. ควรพิจารณาทุก ๆ วัน ว่าเราจะต้องพลัดพรากจากของรักของชอบใจทั้งสิ้น ข้อความนี้อยู่ในหมวดธรรมอะไร ท่านให้พิจารณาอย่างนี้เพื่ออะไร ?
            ตอบ : อยู่ในธรรมหมวดอภิณหปัจจเวกขณ์ ๕ เพื่อบรรเทาความยึดมั่นถือมั่นว่า สิ่งนั้น คนนั้น เป็นที่รักของเรา จักไม่ต้องเสียใจในเมื่อต้องพลัดพรากจากสิ่งนั้น คนนั้น จริง ๆ ฯ

๖. มรรคมีองค์แปดจัดเข้าในสิกขา ๓ ได้หรือไม่ ? ถ้าได้จงจัดมาดู
ตอบ : ได้, จัดดังนี้ สัมมาทิฏฐิ และสัมมาสังกัปปะ จัดเข้าในปัญญาสิกขา, สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ จัดเข้าในสีลสิกขา, สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ จัดเข้าในจิตตสิกขา ฯ

๗. มละ คืออะไร เป็นศิษย์ได้ดีและทำมึนตึงกับอาจารย์ จัดเข้าในมละอย่างไหน และควรชำระมละอย่างนั้นด้วยธรรมอะไร ?
            ตอบ : มละ คือมลทิน, จัดเข้าใน มักขะ ลบหลู่คุณท่าน และควรชำระด้วยกตัญญูกตเวทิตา ความรู้คุณทานแล้วตอบแทน ฯ

คิหิปฏิบัติ

๘. เมื่อแสวงหาโภคทรัพย์ได้โดยทางที่ชอบแล้ว ควรทำอะไรบ้างเพื่อให้เกิดประโยชน์ในโภคทรัพย์ที่ได้มานั้น ?
            ตอบ : ควรทำ
๑. เลี้ยงตัว มารดา บิดา บุตร ภรรยา บ่าวไพร่ ให้เป็นสุข
๒. เลี้ยงเพื่อนฝูงให้เป็นสุข
๓. บำบัดอันตรายที่เกิดแต่เหตุต่าง ๆ
๔. ทำพลี ๕ อย่าง คือ
            ๑) ญาติพลี สงเคราะห์ญาติ
            ๒) อติถิพลี ต้อนรับแขก
            ๓) ปุพพเปตพลี ทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย
            ๔) ราชพลี ถวายเป็นหลวง มีภาษีอากร เป็นต้น
            ๕) เทวตาพลี ทำบุญอุทิศให้เทวดา
๕. บริจาคทานให้สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติชอบ ฯ

๙. การค้าขายสัตว์เพื่อเอาไปฆ่าเป็นอาหาร เป็นการผิดศีลข้อปาณาติบาตหรือไม่ เพราะเหตุไร อุบาสกควรปฏิบัติอย่างไรในเรื่องนี้ ?
            ตอบ : ไม่ผิด เพราะไม่ได้เป็นผู้ฆ่าหรือสั่งให้ฆ่า อุบาสกควรเว้นการค้าขายชนิดนี้เสีย ฯ

๑๐. ทิศ ๖ ในคิหิปฏิบัติ มีอะไรบ้าง แต่ละทิศหมายถึง ใคร ?
            ตอบ : มี ดังนี้
            ๑. ทิศเบื้องหน้า   หมายถึง มารดาบิดา
            ๒. ทิศเบื้องขวา   หมายถึง อาจารย์
            ๓. ทิศเบื้องหลัง   หมายถึง บุตรภรรยา
            ๔. ทิศเบื้องซ้าย   หมายถึง    มิตร
            ๕. ทิศเบื้องต่ำ    หมายถึง   บ่าว
            ๖. ทิศเบื้องบน    หมายถึง   สมณพราหมณ์ ฯ

The post นักธรรม ชั้นตรี วิชา ธรรมวิภาค first appeared on นักธรรม ธรรมศึกษา บาลี.

นักธรรม ชั้นตรี วิชา พุทธประวัติ

admin — Thu, 24 Oct 2024 10:08:00 +0000

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. พุทธประวัติ มีความสำคัญอย่างไรจึงต้องเรียนรู้ ?

ตอบ มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ

๒. คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ? วรรณะพรามหณ์ มีหน้าที่ทำอะไร ?

ตอบ แบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ มีหน้าที่ทางฝึกสอนและทำพิธีกรรม ฯ

๓. เจ้าชายสิทธัตถะประสูติได้ ๕ วัน และ ๗ วัน มีเหตุการณ์สำคัญอะไรเกิดขึ้น ?

ตอบ ประสูติได้ ๕ วัน พระราชบิดาเชิญพราหมณ์ ๑๐๘ คนมาฉันโกชนาหาร ทำนายพระลักษณะ และขนานพระนาม ประสูติได้ ๗ วัน พระราชมารดาเสด็จสวรรคต ฯ

๔. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไรจึงเสด็จออกบรรพชา ? บรรพชาได้กี่ปีจึงตรัสรู้ ?

ตอบ ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ ๖ ปี จึงตรัสรู้ ฯ

๕. ใครเป็นผู้ถวายพระกระยาหารก่อนที่จะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ?

ตอบ ผู้ถวายพระกระยาหารก่อนตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ นางสุชาดา

๖. ปฐมสาวกและปัจฉิมสาวก คือใคร ?

ตอบ ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ ปัจฉิมสาวก คือ พระสุภัททะ ฯ

๗. ฆราวาสที่บรรลุพระอรหัตผลคนแรก คือใคร ? เพราะฟังธรรมอะไร ?

ตอบ คือ ยสกุลบุตร ฯ เพราะฟังอนุปุพพิกถาและอริยสัจ ๔ ฯ

๘. สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล คือสถานที่ใดบ้าง ?

ตอบ คือ ๑. สถานที่ประสูติ ๒. สถานที่ตรัสรู้ ๓. สถานที่ทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ๔. สถานที่ปรินิพพาน ฯ

ศาสนพิธี

๙. ศาสนพิธี คืออะไร ? ผู้ที่ได้เรียนรู้แล้วได้รับประโยชน์อย่างไรบ้าง ?

ตอบ คือ แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ ย่อมได้รับประโยชน์ คือเป็นผู้ฉลาดในพิธีกรรมที่เกี่ยวด้วยการบำเพ็ญกุศล การทำบุญ และการถวายทาน สามารถในการจัดพิธีต่าง ๆ ได้ถูกต้องตามระเบียบแบบแผน ชื่อว่าเป็นผู้รักษาขนบประเพณีอันงดงามของพระพุทธศาสนาไว้ได้ด้วย ฯ

๑๐. การแสดงความเคารพพระภิกษุมีกี่วิธี ? อะไรบ้าง ?

ตอบ มี ๓ วิธี ฯ

๑. ประนมมือ ในบาลีเรียกว่า ทำอัญชลี

๒. ไหว้ ในบาลีเรียกว่า นมัสการ

๓. กราบ ในบาลีเรียกว่า อภิวาท ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๗

๑. ประชาชนในชมพูทวีปมีกี่จำพวก ? พระพุทธเจ้าสืบเชื้อสายมาจากชนชาติใด ?

ตอบ ๒ จำพวก คือ๑. มิลักขะ เจ้าของถิ่นเดิม๒. อริยกะ พวกอพยพมาใหม่ ฯสืบเชื้อสายมาจากชนชาติอริยกะ ฯ

๒. พระมหาบุรุษประสูติที่ไหน ? ตรงกับวันอะไร ?

ตอบ ที่ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ ฯวันเพ็ญขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๘๐ ปี ฯ

๓. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไรจึงเสด็จออกผนวช ? หลังจากผนวชแล้วกี่ปีจึงตรัสรู้ ?

ตอบ ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔)ฯ๖ ปี จึงตรัสรู้ ฯ

๔. เทศนากัณฑ์แรก ชื่ออะไร ? ทรงแสดงแก่ใคร ?

ตอบ ชื่อธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ฯทรงแสดงแก่ปัญจวัคคีย์ ฯ

๕. ฆราวาสที่บรรลุพระอรหัตผลคนแรกคือใคร ? เพราะฟังธรรมอะไร

ตอบ คือ ยสกุลบุตร ฯเพราะฟังอนุปุพพิกถา และอริยสัจ ๔ ฯ

๖. พระสารีบุตรสำเร็จเป็นพระโสคาบัน เพราะได้ฟังธรรมจากใคร ธรรมนั้นมีใจความว่าอย่างไร ?

ตอบ จากพระอัสสชิเถระ ฯมีใจความว่า “ธรรมโดเกิดแต่เหตุ พระศาสดาทรงแสดงเหตุแห่งธรรมนั้นและความดับแห่งธรรมนั้น” ฯ

๗. ใครถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธองค์ก่อนตรัสรู้และก่อนปรินิพพาน?

ตอบ ก่อนตรัสรู้ คือ นางสุชาดาก่อนปรินิพพาน คือ นายจุนทะ ฯ

๘. สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล คืออะไรบ้าง ?

ตอบ คือ ๑. สถานที่ประสูติ๒. สถานที่ตรัสรู้๓. สถานที่ทรงแสดงธรรมจักกัปปวัตตนสูตร๔. สถานที่ปรินิพพาน ฯ

ศาสนพิธี

๙. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา กำหนดไว้ที่วัน ?

คือวันอะไรบ้าง?

ตอบ กำหนดไว้ ๔ วัน ฯคือ วันมาฆบูชา วันวิสาชบูชา วันอัฏฐมีบูชา และวันอาสาสาฬหบูชา ฯ

๑๐. ปาฏิบุคลิกทานและสังฆทาน ต่างกันอย่างไร ?

ตอบ ปาฏิบุคลิกทาน คือ ทานที่ถวายเจาะจงภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง ฯสังฆทาน คือ ทานที่ถวายเป็นของกลางให้สงฆ์จัดเฉลี่ยกันใช้สอย ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๖

๑. คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็น ๔ วรรณะ คืออะไรบ้าง ?

ตอบ : คือ ๑. กษัตริย์ ๒. พราหมณ์ ๓. แพศย์ ๔. ศูทร ฯ

๒. อสิตดาบสกล่าวทำนายพระมหาบุรุษว่าอย่างไร ?

            ตอบ : ว่ามีคติเป็น ๒ คือ
            ถ้าอยู่ครองฆราวาส จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์
            ถ้าออกบวช จักได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ

๓. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไรจึงเสด็จออกบรรพชา ?

ตอบ : ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ

๔. “ที่นี่ไม่วุ่นวาย ที่นี่ไม่ขัดข้อง” เป็นคำพูดของใคร ? พูดกับ ใคร ?

ตอบ : เป็นพระดำรัสของพระพุทธเจ้า ฯ ตรัสกับยสกุลบุตร ฯ

๕. พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่ใคร และเกิดผลอย่างไร ?

ตอบ : แก่พระปัญจวัคคีย์ ฯ เกิดผล คือพระอัญญาโกญฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมแล้ว ทูลขอบรรพชา ฯ

๖. พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะสำเร็จเป็นพระโสดาบัน เพราะ ฟังธรรมจากใคร ?

ตอบ : พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสสชิ
พระโมคคัลลานะ ฟังธรรมจากพระสารีบุตร ฯ

๗. สถานที่ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ชื่อว่าอะไร ? ตั้งอยู่ในเมืองไหน ?

ตอบ : ชื่อว่า มกุฏพันธนเจดีย์ ฯ
เมืองกุสินารา ฯ

๘. ใครถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธองค์ก่อนตรัสรู้ และก่อนปรินิพพาน ?

ตอบ : ก่อนตรัสรู้ คือนางสุชาดา
ก่อนปรินิพพาน คือนายจุนทกัมมารบุตร ฯ

ศาสนพิธี

๙. ศาสนพิธี คืออะไร ? ผู้ที่ได้เรียนรู้แล้วได้รับประโยชน์อย่างไรบ้าง ?

ตอบ : คือ แบบอย่างหรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระศาสนา ฯ

ย่อมได้รับประโยชน์ คือ เป็นผู้ฉลาดในพิธีกรรมที่เกี่ยวด้วยการบำเพ็ญกุศล การทำบุญ และการถวายทาน สามารถในการจัดพิธีต่าง ๆ ได้ถูกต้องตามระเบียบแบบแผน ชื่อว่าเป็นผู้รักษา ขนบประเพณีอันงดงามของพระพุทธศาสนาไว้ได้ด้วย ฯ

๑๐. การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ คืออะไร ?

ตอบ : คือการประกาศตนยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาในการดำเนินชีวิตของตน ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๕

๑. พุทธประวัติ มีความสำคัญอย่างไรจึงต้องเรียนรู้ ?

ตอบ : มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ

๒. เจ้าชายสิทธัตถะ เสด็จอุบัติขึ้นในวรรณะใด ? เป็นชนชาติใด ?

ตอบ : วรรณะกษัตริย์ ฯ
เป็นชนชาติอริยกะ ฯ

๓. อาฬารดาบสและอุทกดาบส มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าอย่างไร ?

ตอบ : อาฬารดาบสและอุทกดาบส เป็นผู้ที่พระองค์ได้เคยอยู่อาศัยศึกษาลัทธิของท่านทั้ง ๒ ฯ

๔. พระพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรมอะไร ? มีอะไรบ้าง ?

ตอบ : ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ฯ
มี ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ฯ

๕. ธรรมจักษุ ดวงตาเห็นธรรมนั้น คือเห็นว่าอย่างไร ? ได้เกิดขึ้นแก่ท่านผู้ใดเป็นคนแรก ?

ตอบ : เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” ฯ

ได้เกิดขึ้นแก่โกณฑัญญพราหมณ์เป็นคนแรก ฯ

๖. ปฐมสาวกและปัจฉิมสาวกคือใคร ?

ตอบ : ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ
ปัจฉิมสาวก คือ พระสุภัททะ ฯ

๗. สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล คืออะไรบ้าง ?

ตอบ : คือ ๑. สถานที่ประสูติ

         ๒. สถานที่ตรัสรู้
         ๓. สถานที่ทรงแสดงธรรมจักกัปปวัตตนสูตร
         ๔. สถานที่ปรินิพพาน ฯ

๘. พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญปฏิบัติบูชายิ่งกว่าอามิสบูชา เพราะเหตุไร ?

ตอบ : เพราะการปฏิบัติบูชานี้ ทำให้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ได้ยาวนาน ฯ

ศาสนพิธี

๙. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา กำหนดไว้กี่วัน ? คือวันอะไรบ้าง ?

ตอบ : ๔ วัน ฯ

คือ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา และวันอาสาฬหบูชา ฯ

๑๐. ปาฏิบุคลิกทานและสังฆทาน ต่างกันอย่างไร ?

ตอบ : ปาฏิบุคลิกทาน คือ ทานที่ถวายเจาะจงภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง ฯ

สังฆทาน คือ ทานที่ถวายเป็นของกลางให้สงฆ์จัดเฉลี่ยกันใช้สอย ฯ

นักธรรม ชั้นตรี

ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๔

๑. การเรียนรู้พุทธประวัติได้ประโยชน์อย่างไร ?

ตอบ : ได้ประโยชน์ ๒ ประการ คือ

๑. ในด้านการศึกษา ทำให้ทราบความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เช่นเดียวกับการศึกษาตำนานความเป็นมาแห่งชาติของตน ทำให้บุคคลได้ทราบว่า ชาติของตนเป็นมาอย่างไร มีความสำคัญอย่างไร เป็นต้น

๒. ในด้านปฏิบัติ ทำให้บุคคลได้แนวในการดำเนินชีวิตตามพระพุทธจริยา อันเป็นปฏิปทานำความสุขความเจริญมาให้แก่บุคคล ตามสมควรแก่การประพฤติปฏิบัติ ฯ

๒. คนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ? วรรณะกษัตริย์ มีหน้าที่ทำอะไร ?

ตอบ : แบ่งเป็น ๔ วรรณะ ฯ มีหน้าที่รักษาบ้านเมือง ฯ

๓. พระพุทธเจ้าประสูติที่ไหน ? เมื่อไร ?

ตอบ : ที่ลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์ กับกรุงเทวทหะ ฯ
วันเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๘๐ ปี ฯ

๔. พระพุทธเจ้าตรัสรู้ และปรินิพพาน เมื่อมีพระชนมายุเท่าไร ?

ตอบ : ตรัสรู้ เมื่อมีพระชนมายุ ๓๕ ปี
ปรินิพพาน เมื่อมีพระชนมายุ ๘๐ ปี ฯ

๕. พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่ใคร และเกิดผลอย่างไร ?

ตอบ : แก่พระปัญจวัคคีย์ ฯ เกิดผล คือพระอัญญาโกญฑัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรม แล้วทูลขอบรรพชา ทำให้เกิดสังฆรัตนะ ฯ

๖. เทศนากัณฑ์แรก ชื่ออะไร ? พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ใคร ?

ตอบ : ชื่อ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ฯ แก่พระปัญจวัคคีย์ ฯ

๗. ฆราวาสที่บรรลุพระอรหัตผลคนแรกคือใคร ? เพราะฟัง ธรรมอะไร ?

ตอบ : คือ ยสกุลบุตร ฯ เพราะฟังอนุปุพพีกถา และอริยสัจ ๔ ฯ

๘. พระอัครสาวกทั้ง ๒ องค์สำเร็จเป็นพระโสดาบัน เพราะฟังธรรมจากใคร ?

ตอบ : พระสารีบุตร ฟังธรรมจากพระอัสสชิเถระ ฯ

พระโมคคัลลานะ ฟังธรรมจากพระสารีบุตร ฯ

ศาสนพิธี

ตอบ : คือ แบบอย่าง หรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทาง พระศาสนา ฯ

๑. พุทธประวัติ คืออะไร ? การเรียนรู้พุทธประวัตินั้นได้ประโยชน์อย่างไร ?

ตอบ : คือ เรื่องที่พรรณนาความเป็นไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ ได้ประโยชน์ คือทำให้ทราบความเป็นมาของพระพุทธเจ้าและแนวทางในการดำเนินชีวิตตามพระพุทธจริยา ฯ

๒. เจ้าชายลิทธัตถะอุบัติขึ้นในวรรณะใด ? ชนชาติไหน ?

ตอบ : วรรณะกษัตริย์ ฯ ชนชาติอริยกะ ฯ

๓. อสิตดาบสได้ทำนายสิทธัตถกุมารว่าอย่างไร ?

ตอบ : ทำนายว่า ถ้าอยู่ครองสมบัติ จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ถ้าออกบวช จักได้เป็นพระศาสดาเอกในโลก ฯ

๔. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไร จึงเสด็จออกบรรพชา ? หลังจากบรรพชาแล้วกี่ปีจึงตรัสรู้ ?

ตอบ : ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ ๖ ปีจึงตรัสรู้ ฯ

๕. พระพุทธเจ้าทรงตัดสินพระทัยว่าจะแสดงธรรมแก่ปัญจวัคคีย์ก่อนเพราะเหตุไร ?

ตอบ : เพราะทรงระลึกถึงอุปการคุณของปัญจวัคคีย์ว่าได้เป็นผู้อุปัฏฐากพระองค์เมื่อครั้งทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา ฯ

๖. ปฐมสาวกและปัจฉิมสาวก คือใคร ?

ตอบ : ปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ ปัจฉิมสาวก คือ พระสุภัททะ ฯ

๗. พระสารีบุตรสำเร็จเป็นพระโสดาบัน เพราะได้ฟังธรรมจากใคร ? ธรรมนั้นมีใจความว่าอย่างไร ?

ตอบ : จากพระอัสสชิเถระ ฯ ใจความว่า “ธรรมใดเกิดแต่เหตุ พระศาสดาทรงแสดงเหตุแห่งธรรมนั้น และความดับแห่งธรรมนั้น” ฯ

๘. พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญปฏิบัติบูชายิ่งกว่าอามิสบูชา เพราะเหตุไร ?

ตอบ : เพราะการปฏิบัติบูชานี้ ทำให้พระพุทธศาสนาตั้งมั่นอยู่ได้ยาวนาน ฯ

ศาสนพิธี

๙. การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ หมายถึงอะไร ?

๑. พุทธประวัติ คืออะไร ? มีความสำคัญอย่างไรจึงต้องเรียนรู้ ?

ตอบ : คือเรื่องที่พรรณนาความเป็นไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ฯ มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดงพระพุทธจริยาให้ปรากฏ ฯ

๒. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภถึงอะไร จึงเสด็จออกบรรพชา ? และทรงบรรพชาได้กี่ปีจึงตรัสรู้ ?

ตอบ : ทรงปรารภถึงความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะฯ ทรงบรรพชาได้ ๖ ปี ฯ

๓. ผู้ประกาศตนเป็นอุบาสกด้วยการถึงรัตนะ ๒ เป็นครั้งแรก คือใคร ? ได้พบพระพุทธเจ้าที่ไหน ?

ตอบ : คือ ตปุสสะ และภัลลิกะ ฯ ที่ใต้ต้นราชายตนะ ฯ

๔. พระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพานที่ใต้ต้นไม้อะไร ?

ตอบ : ประสูติและปรินิพพาน ใต้ต้นสาละ ฯ

ตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ฯ

๕. ปัญจวัคคีย์ ได้แก่ใครบ้าง ? ท่านเหล่านั้นอุปสมบทด้วยวิธีอะไร ?

ตอบ : ได้แก่พระอัญญาโกณฑัญญะ พระวัปปะ พระภัททิยะ พระมหานามะ และพระอัสสชิ ฯ ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ฯ

๖. อนุปุพพิกถา ๕ ว่าด้วยเรื่องอะไร ? ทรงแสดงครั้งแรก แก่ใคร ?

ตอบ : ว่าด้วยทาน ศีล สวรรค์ โทษแห่งกาม และอานิสงส์แห่งการออกจากกาม ฯ

แก่ยสกุลบุตร ฯ

๗. สถานที่ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ชื่อว่าอะไร ? ตั้งอยู่ ในเมืองอะไร ?

ตอบ : ชื่อว่า มกุฏพันธนเจดีย์ ฯ เมืองกุสินารา ฯ

๘. ใครถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธองค์ก่อนตรัสรู้ และก่อนปรินิพพาน ?

ตอบ : ก่อนตรัสรู้ คือนางสุชาดา ก่อนปรินิพพาน คือนายจุนทะ ฯ

ศาสนพิธี

๙. การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ คืออะไร ?

๑. เมื่อพระพุทธเจ้าประสูติได้ ๕ วัน และ ๗ วัน มีเหตุการณ์สำคัญอะไรเกิดขึ้น ?
            ตอบ : เมื่อประสูติได้ ๕ วัน พระราชบิดาเชิญพราหมณ์ ๑๐๘ คนมาฉันโภชนาหาร ทำนายพระลักษณะและขนานพระนาม และเมื่อประสูติได้ ๗ วัน พระราชมารดาเสด็จสวรรคตฯ

๒. พระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน ในวันใดที่ไหน ?
            ตอบ : ประสูติในเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๘๐ ปี ตรัสรู้ในวันเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๔๕ ปี และปรินิพพานในวันเพ็ญเดือน ๖ ปีตั้งต้นพุทธศก
            ส่วนสถานที่นั้น คือ ประสูติที่ใต้ร่มไม้สาละในลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์ และกรุงเทวทหะ ตรัสรู้ที่ใต้ตนโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ปรินิพพานที่ป่าไม้สาละ (สาลวโนทยาน) เมืองกุสินารา ฯ

๓. เจ้าชายนันทกุมารกับเจ้าหญิงรูปนันทา เป็นพระโอรสและพระธิดาของใคร มีความเกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตกุมารอย่างไร ?
            ตอบ : เป็นพระโอรสและพระธิดาของพระเจ้าสุทโธทนะกับพระนางปชาบดีโคตมี มีความเกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถกุมารโดยเป็นพระกนิฏฐภาดาและกนิฏฐคินีต่างพระมารดา ฯ

๔. เหตุการณ์ที่เงาต้นหว้าในเวลาบ่ายแล้วไม่คล้อยไปตามตะวัน กลับตั้งอยู่ดุจเวลาเที่ยง ปรากฏเมื่อคราวพระมหาบุรุษทรงทำอะไรอยู่ ?
            ตอบ : ทรงนั่งขัดบัลลังก์สมาธิ เจริญอานาปานสติกัมมัฏฐานทำปฐมฌานให้เกิดขึ้น ฯ

๕. ธรรมจักษุ ดวงตาเห็นธรรมนั้น คือเห็นว่าอย่างไร ได้เกิดขึ้นแก่ผู้ใดเป็นคนแรก ?
            ตอบ : เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” เกิดแก่โกณฑัญญพราหมณ์เป็นคนแรก ฯ

๖. พระพุทธองค์ทรงปลงอายุสังขาร คือทรงทำอย่างไรที่ไหน เมื่อไร ?
            ตอบ : คือทรงกำหนดพระหฤทัยว่า “จักปรินิพพานในอีก ๓ เดือนข้างหน้า” ทรงทำที่ปาวาลเจดีย์ เมืองเวสาลี แควันวัชชี เมื่อวันเพ็ญเดือน ๓ ก่อนปรินิพพาน ๓ เดือน (วันมาฆบูชา) ฯ

๗. พระพุทธเจ้าเสวยพระกระยาหารอะไร ก่อนแต่เสด็จปรินิพพาน ใครถวาย ?
            ตอบ : เสวยมังสะสุกรอ่อน (สูกรมัททวะ) นายจุนทกัมมารบุตรถวาย ฯ

ศาสนพิธี

๘. ศาสนพิธี คืออะไร เมื่อแยกเป็นหมวดจะได้หมวดอะไรบ้าง การทำบุญขึ้นบ้านใหม่จัดอยู่ในหมวดไหน ?
            ตอบ : คือ แบบอย่างหรือแบบแผนต่าง ๆ ที่พึงปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนาจะได้
๑. หมวดกุศลพิธี ๒. หมวดบุญพิธี   ๓. หมวดทานพิธี ๔. หมวดปกิณกะ จัดอยู่ในหมวดบุญพิธี

๙. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่นิยมประกอบพิธีกรรมมีการบูชาเป็นต้น ปีหนึ่ง ๆ มีวันอะไรบ้าง ?
            ตอบ : วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วันมาฆบูชา และวันอาสาฬหบูชา ฯ

๑๐. การเดินเวียนเทียนรอบปูชนียสถานในวันสำคัญทางพระศาสนา เดินเวียนซ้ายหรือเดินเวียนขวา เดินเวียนกี่รอบ แต่ละรอบพึงปฏิบัติอย่างไร ?
            ตอบ : เดินเวียนขวา คือเดินเวียนไปทางที่มือขวาของตนหันเขาหาสถานที่ที่เวียนนั้น
            เวียน ๓ รอบ พึงปฏิบัติอย่างนี้
            รอบที่ ๑ พึงตั้งใจระลึกถึงพระพุทธคุณโดยนัยบท อิติปิ โส ภควา อรหํ ฯลฯ
            รอบที่ ๒ พึงตั้งใจระลึกถึงพระธรรมคุณโดยนัยบท สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม ฯลฯ
            รอบที่ ๓ พึงตั้งใจระลึกถึงพระสังฆคุณโดยนัยบท สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ฯลฯ ฯ

The post นักธรรม ชั้นตรี วิชา พุทธประวัติ first appeared on นักธรรม ธรรมศึกษา บาลี.