
ธรรมศึกษา ชั้นตรี
ปัญหา วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม
ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

อตฺตนา โจทยตฺตานํ.
จงเตือนตนด้วยตนเอง.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ.ธ.)
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้ จำนวน ๓ สุภาษิตช้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิงเพียง ๑ สุภาษิต และสุภาษิตที่อ้างมานั้น ควรอธิบายเชื่อมความให้สมกับเรื่องในกระทู้ตั้ง
ในชั้นนี้กำหนดให้เขียนลงในกระดาษใบตอบตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
——————-
ให้เวลา ๓ ชั่วโมง
อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.
ผู้ประพฤติดี ย่อมฝึกตน.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ.)
ขนฺติ หิตสุขาวหา.
ความอดทน นำมาซึ่งประโยชน์สุข.
คัมภีร์ที่มา : สวดมนต์ฉบับหลวง (ส. ม.)
วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ.
คนล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย สุตตนิบาต (ขุ. สุ.)

ธรรมศึกษา ชั้นตรี
ปัญหาและเฉลย วิชา ธรรม
ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. สติสัมปชัญญะ ทำหน้าที่อะไรในกิจการทุกอย่าง ?
ก. สนับสนุน
ข. เกื้อกูล
ค. ส่งเสริม
ง. ถูกทุกข้อ
๒. ก่อนที่จะพูด จะโพสต์ จะคอมเมนต์ ควรใช้ธรรมข้อใด ?
ก. สติ
ข. สัมปชัญญะ
ค. โอตตัปปะ
ง. โสรัจจะ
๓. หากไม่มีกฎหมาย จะใช้ธรรมใดคุ้มครองโลก ?
ก. สติ สัมปชัญญะ
ข. ขันติ โสรัจจะ
ค. หิริ โอตตัปปะ
ง. กตัญญู กตเวที
๔. คนขาดธรรมอะไร จึงไม่ละอายใจในการทำชั่ว ?
ก. สติ
ข. ขันติ
ค. หิริ
ง. สัจจะ
๕. โอตตัปปะ ทำให้เกิดความกลัวอะไร ?
ก. กลัวผี
ข. กลัวตาย
ค. กลัวบาป
ง. กลัวเทพเจ้า
๖. ฝึกตามหลักธรรมใด จึงอดทนได้เมื่อถูกด่าว่าเสียดสี ?
ก. โอตตัปปะ
ข. สัมปชัญญะ
ค. ขันติ
ง. โสรัจจะ
๗. บุคคลผู้ทำอุปการะก่อน หมายถึงใคร ?
ก. มารดา บิดา
ข. พี่ น้อง
ค. มิตรสหาย
ง.สามีภรรยา
๘. บุคคลใด อยู่ในฐานะต้องปฏิบัติตามหลักกตัญญูกตเวทิตาธรรม ?
ก. บุตรธิดา
ข. ลูกศิษย์
ค. ประชาชน
ง. ถูกทุกข้อ
๙. เกิดเป็นคนไทย ควรกตัญญูกตเวทีต่อใคร ?
ก. ชาติ
ข. ศาสนา
ค. พระมหากษัตริย์
ง. ถูกทุกข้อ
๑๐. พุทโธ เม สะระณัง วะรัง เป็นการกล่าวถึงรัตนะใด ?
ก. พุทธรัตนะ
ข. ธรรมรัตนะ
ค. สังฆรัตนะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๑. ธัมโม เม สะระณัง วะรัง เป็นการกล่าวถึงรัตนะใด ?
ก. พุทธรัตนะ
ข. ธรรมรัตนะ
ค. สังฆรัตนะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๒. สังโฆ เม สะระณัง วะรัง เป็นการกล่าวถึงรัตนะใด ?
ก. พุทธรัตนะ
ข. ธรรมรัตนะ
ค. สังฆรัตนะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๓. ข้อใด เป็นรากเหง้าของอกุศลทั้งปวง ?
ก. โลภะ
ข. โทสะ
ค. โมหะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๔. โลภ โกรธ หลง แทรกซึมเข้าทางใดจึงทำลายบุคคลได้ ?
ก. เจตสิก
ข. กาย
ค. วาจา
ง. ใจ
๑๕. ต้องปิดด่านใด จึงป้องกันอกุศลมลู ทั้ง ๓ ได้ ?
ก. กาย
ข. วาจา
ค. ใจ
ง. เจตสิก
๑๖. ข้อใด เป็นรากเหง้าของกุศลทั้งปวง ?
ก. อโลภะ
ข. อโทสะ
ค. อโมหะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๗. กุศลมูลใด เป็นเกาะป้องกันไม่ให้กิเลสเกิดขึ้นในใจ ?
ก. อโลภะ
ข. อโทสะ
ค. อโมหะ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๘. บุญกิริยาวัตถุ หมายถึงวิธีทำบุญอย่างไร ?
ก. ให้ทาน
ข. รักษาศีล
ค. เจริญภาวนา
ง. ถูกทุกข้อ
๑๙. การไม่ใส่ร้ายป้ายสีผู้อื่น จัดเป็นการบําเพ็ญบุญ กิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๒๐. อธิปไตยใด ก่อให้เกิดความวุ่นวายแก่สังคมมากที่สุด ?
ก. อัตตาธิปไตย
ข. โลกาธิปไตย
ค. ธัมมาธิปไตย
ง. ประชาธิปไตย
๒๑. ยากดีมีจน ทุกคนตกอยู่ในลักษณะเดียวกัน คือลักษณะใด ?
ก. อนิจจตา
ข. ทุกขตา
ค. อนัตตตา
ง. ถูกทุกข้อ
๒๒. ความเกลียดชังทำให้เกิดอคติใด ?
ก. ฉันทาคติ
ข. โทสาคติ
ค. โมหาคติ
ง. ภยาคติ
๒๓. ความเกรงกลัวทำให้เกิดอคติใด ?
ก. ฉันทาคติ
ข. โทสาคติ
ค. โมหาคติ
ง. ภยาคติ
๒๔. สังวรปธาน เป็นความพยายามในเรื่องอะไร ?
ก. ระวังบาป
ข. ละบาป
ค. สั่งสมบาป
ง. ทำบาป
๒๕. ปหานปธาน เป็นความพยายามในเรื่องอะไร ?
ก. ระวังบาป
ข. ละบาป
ค. สั่งสมบาป
ง. ทำบาป
๒๖. นักธุรกิจจะประสบความสำเร็จได้ ต้องมีหลักธรรมใด ?
ก. อิทธิบาท ๔
ข. พรหมวิหาร ๔
ค. ปธาน ๔
ง. อคติ ๔
๒๗. วิมังสา ส่งเสริมทักษะการทำงานของบุคคลในด้านใด ?
ก. เต็มใจทำ
ข. ขยันทำ
ค. ใส่ใจทำ
ง. เข้าใจทำ
๒๘. การที่ไม่อิจฉาริษยาผู้อื่นได้จิตใจต้องมีพรหมวิหารใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา
๒๙. ในสถานการณ์ที่บุคคลอันเป็นที่รักทำผิด เราควรใช้พรหมวิหารใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา
๓๐. เมื่อเกิดทุกข์ขึ้นแล้ว ทำอย่างไรจึงจะถูกวิธี ?
ก. กำหนดรู้
ข. ควรละ
ค. ทำให้มีขึ้น
ง. ทำให้ประจักษ์แจ้ง
๓๑. ตัณหา เป็นอะไรในอริยสัจ ๔ ?
ก. ทุกข์
ข. สมุทัย
ค. นิโรธ
ง. มรรค
๓๒. จะละตัณหาเสียได้ต้องปฏิบัติตามธรรมใด ?
ก. อริยมรรค
ข. มัชฌิมาปฏิปทา
ค. ศีล สมาธิ ปัญญา
ง. ถูกทุกข้อ
๓๓. ทานกถา ส่งเสริมสังคมในเรื่องใด ?
ก. รู้จักให้
ข. รู้จักเก็บ
ค. รู้จักรักษา
ง. รู้จักประหยัด
๓๔. สีลกถา ช่วยลดอาชญากรรมเรื่องใดในสังคมได้ ?
ก. การประทุษร้าย
ข. การโจรกรรม
ค. การหลอกลวง
ง. ถูกทุกข้อ
๓๕. อนุปุพพิกถาใด เป็นการอธิบายถึงผลของการทำความดี ?
ก. ทานกถา
ข. สีลกถา
ค. สัคคกถา
ง. เนกขัมมานิสังสกถา
๓๖. คิหิปฏิบัติ หมายถึงข้อปฏิบัติของใคร ?
ก. คฤหัสถ์
ข. ภิกษุ
ค. สามเณร
ง. แม่ชี
๓๗. มิตรปฏิรูป หมายถึงคนเช่นไร ?
ก. คนปอกลอก
ข. คนดีแต่พูด
ค. คนหัวประจบ
ง. ถูกทุกข้อ
๓๘. พูดหว่านล้อม เป็นลักษณะของมิตรเทียมประเภทใด ?
ก. มิตรดีแต่พูด
ข. มิตรปอกลอก
ค. มิตรหัวประจบ
ง. มิตรชวนทำชั่ว
๓๙. พระเทวทัตเป็นมิตรประเภทใดของพระเจ้าอชาตศัตรู ?
ก.ดีแต่พูด
ข. ปอกลอก
ค. หัวประจบ
ง. ชักชวนในทางฉิบหาย
๔๐. เมื่อเกิดภัยสู้รบเป็นที่พึ่งได้เป็นลักษณะของมิตรแท้ประเภทใด ?
ก. มีอุปการะ
ข. ร่วมสุขร่วมทุกข์
ค. แนะประโยชน์
ง. มีความรักใคร่
๔๑. ไม่ทิ้งเพื่อนทหารในการสู้รบ เป็นลักษณะของมิตรแท้ประเภทใด ?
ก. มีอุปการะ
ข. ร่วมสุขร่วมทุกข์
ค. แนะประโยชน์
ง. มีความรักใคร่
๔๒. สิ่งใด เป็นอบายมุขเส้นทางนําไปสู่ความฉิบหาย ?
ก. สิ่งเสพติด
ข. สถานบันเทิง
ค. การพนัน
ง. ถูกทุกข้อ
๔๓. ถูกระแวง มักถูกใส่ความ เป็นโทษของการกระทำใด ?
ก. ติดสุรา
ข. เที่ยวกลางคืน
ค. ติดการพนัน
ง. คบคนชั่ว
๔๔. เมื่อแพ้ย่อมเสียดายทรัพย์ เป็นโทษของการกระทำใด ?
ก. ติดสุรา
ข. เที่ยวกลางคืน
ค. ติดการพนัน
ง. คบคนชั่ว
๔๕. ทิศที่พระพุทธเจ้าทรงสอนให้กราบไหว้ หมายถึงใคร ?
ก. พ่อแม่
ข. ครูอาจารย์
ค. สมณพราหมณ์
ง. ถูกทุกข้อ
๔๖. พ่อแม่ได้ชื่อว่า เป็นผู้มีอุปการคุณ เพราะให้อะไรที่สำคัญที่สุดแก่บุตร ?
ก. อาหาร
ข. สมบัติ
ค. เงิน ทอง
ง. ชีวิต-เลือดเนื้อ
๔๗. เยาวชนบางคนในสังคมไทย ไม่รู้บุญคุณพ่อแม่ เพราะขาดอะไร ?
ก. สามัญสํานึก
ข. กตัญญู
ค. กตเวที
ง. ถูกทุกข้อ๔๘. ยืนต้อนรับ เชื่อฟัง ตั้งใจศึกษา เป็นความเคารพที่ใครพึงทำต่อใคร ?
ก. ศิษย์-อาจารย์
ข. สามี-ภรรยา
ค. มิตร-สหาย
ง. นาย-บ่าว
๔๙. ยกย่อง ไม่ดูหมิ่น ไม่นอกใจ เป็นหน้าที่ที่ใครควรทำต่อใคร ?
ก. ศิษย์-อาจารย์
ข. สามี-ภรรยา
ค. มิตร-สหาย
ง. นาย-บ่าว
๕๐. พุทธศาสนิกชน ควรแสดงความเคารพต่อสมณพราหมณ์ด้วยวิธีใด ?
ก. ทำดีกับท่าน
ข. พูดดีกับท่าน
ค. คิดดีกับท่าน
ง. ถูกทุกข้อ

ธรรมศึกษา ชั้นตรี
ปัญหาและเฉลย วิชา พุทธประวัติ
ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. ข้อใด พระพุทธเจ้าประทานไว้เป็นตัวแทนพระองค์หลังปรินิพพานแล้ว ?
ก. ต้นโพธิ์
ข. รอยพระบาท
ค. เจดีย์
ง. พระธรรมวินัย
๒. การทำปฐมสังคายนาเกิดขึ้นหลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพานแล้วกี่เดือน ?
ก. ๓ เดือน
ข. ๔ เดือน
ค. ๕ เดือน
ง. ๖ เดือน
๓. การทำปฐมสังคายนา จัดขึ้น ณ แคว้นใด ?
ก. อังคะ
ข. มคธ
ค. กาสี
ง. โกศล
๔. การทำปฐมสังคายนา จัดขึ้น ณ สถานที่ใด ?
ก. ถ้ำสัตตบรรณ
ข. ถ้ำสุกรขาตา
ค. ถ้ำอชันตา
ง. ถ้ำปิปผลิ
๕. การทำปฐมสังคายนา มีพระอรหันต์เข้าร่วมประชุมกี่องค์ ?
ก. ๓๐๐ องค์
ข. ๕๐๐ องค์
ค. ๗๐๐ องค์
ง. ๑,๐๐๐ องค์
๖. กษัตริย์ผู้ถวายอุปถัมภ์ในการทำปฐมสังคายนาทรงพระนามว่าอะไร ?
ก. พิมพิสาร
ข. ปเสนทิโกศล
ค. อชาตศัตรู
ง. อโศกมหาราช
๗. การทำปฐมสังคายนาเสร็จสมบูรณ์ใช้เวลานานเท่าไร ?
ก. ๓ เดือน
ข. ๖ เดือน
ค. ๙ เดือน
ง. ๑ ปี
๘. คัมภีร์รวบรวมพุทธบัญญัติอันเป็นข้อปฏิบัติของภิกษุภิกษุณี คือข้อใด ?
ก. วินัยปิฎก
ข. สุตตันตปิฎก
ค. อภิธรรมปิฎก
ง. ถูกทุกข้อ
๙. คัมภีร์รวบรวมพุทธพจน์อันเป็นหลักธรรมล้วน ๆ คือข้อใด ?
ก. วินัยปิฎก
ข. สุตตันตปิฎก
ค. อภิธรรมปิฎก
ง. ถูกทุกข้อ
๑๐. ผู้สั่งสมบุญบารมีเพื่อจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในกาลข้างหน้า คือใคร ?
ก. พระสาวก
ข. พระอัครสาวก
ค. พระราชา
ง. พระโพธิสัตว์
๑๑. พระโพธิสัตว์บําเพ็ญบารมี ๓๐ ทัศครบบริบูรณ์เมื่อเสวยพระชาติเป็นใคร ?
ก. พระเตมีย์
ข. พระมหาชนก
ค. พระภูริทัต
ง. พระเวสสันดร
๑๒. ก่อนปฏิสนธิในครรภ์พระมารดา พระโพธิสัตว์สถิตอยู่สวรรค์ชั้นใด ?
ก. ดาวดึงส์
ข. ยามา
ค. ดุสิต
ง. นิมมานรดี
๑๓. พระพุทธเจ้าทรงอุบัติขึ้นในทวีปใด ?
ก. ปุพพวิเทหทวีป
ข. อุตตรกุรุทวีป
ค. อมรโคยานทวีป
ง. ชมพูทวีป
๑๔. ข้อใด เป็นต้นไม้ประจำชมพูทวีป ?
ก. ต้นโพธิ์
ข. ต้นไทร
ค. ต้นสาละ
ง. ต้นหว้า
๑๕. ชมพูทวีป แบ่งอาณาเขตเป็นแคว้นใหญ่ ๆ กี่แคว้น ?
ก. ๑๒ แคว้น
ข. ๑๔ แคว้น
ค. ๑๖ แคว้น
ง. ๑๘ แคว้น
๑๖. แคว้นมคธ มีเมืองหลวงชื่อว่าอะไร ?
ก. ราชคฤห์
ข. สาวัตถี
ค. โกสัมพี
ง. อุชเชนี
๑๗. บุตรผู้เกิดจากพ่อแม่ที่มีวรรณะต่างกัน เรียกว่าอะไร ?
ก. พราหมณ์
ข. แพศย์
ค. ศูทร
ง. จัณฑาล
๑๘. พระโพธิสัตว์ประสูติในราชวงศ์ใด ?
ก. ศากยวงศ์
ข. โกลิยวงศ์
ค. สยามวงศ์
ง. ลังกาวงศ์
๑๙. พระโพธิสัตว์ประทับอยู่ในครรภ์พระมารดาเป็นเวลากี่เดือน ?
ก. ๙ เดือน
ข. ๑๐ เดือน
ค. ๑๑ เดือน
ง. ๑๒ เดือน
๒๐. พระโพธิสัตว์ประสูติจากครรภ์พระมารดา ตรงกับวันเพ็ญเดือนใด ?
ก. เดือน ๓
ข. เดือน ๖
ค. เดือน ๘
ง. เดือน ๑๒
๒๑. พระราชบิดาของเจ้าชายสิทธัตถะ มีพระนามว่าอะไร ?
ก. สุทโธทนะ
ข. สุกโกทนะ
ค. อมิโตทนะ
ง. โธโตทนะ
๒๒. พระราชมารดาของเจ้าชายสิทธัตถะ มีพระนามว่าอะไร ?
ก. อมิตา
ข. ปมิตา
ค. สิริมหามายา
ง. มหาปชาบดี
๒๓. สถานที่ประสูติของเจ้าชายสิทธัตถะ ปัจจุบันตั้งอยู่ในประเทศใด ?
ก. อินเดีย
ข. เนปาล
ค. ศรีลังกา
ง. พม่า
๒๔. บุคคลและสิ่งของที่กำเนิดขึ้นพร้อมกับเจ้าชายสิทธัตถะ เรียกว่าอะไร ?
ก. สหชาติ
ข. สหธรรมมิก
ค. สหาย
ง. กัลยาณมิตร
๒๕. บุคคลใด ถือกำเนิดในวันเดียวกับเจ้าชายสิทธัตถะ ?
ก. เจ้าชายอานนท์
ข. พระนางพิมพา
ค. นายฉันนะ
ง. ถูกทุกข้อ
๒๖. มหาปุริสลักษณะ มีกี่ประการ ?
ก. ๓๒ ประการ
ข. ๔๕ ประการ
ค. ๘๐ ประการ
ง. ๑๐๘ ประการ
๒๗. เจ้าชายสิทธัตถะประสูติได้ ๕ วัน เกิดเหตุการณ์ใด ?
ก. เดินได้
ข. เปล่งวาจา
ค. ขนานพระนาม
ง. มารดาสิ้นพระชนม์
๒๘. พราหมณ์ใด ทํานายเจ้าชายสิทธัตถะว่าเสด็จออกผนวชได้ตรัสรู้แน่นอน ?
ก. สุทัตตะ
ข. รามะ
ค. ลักษณะ
ง. โกณฑัญญะ
๒๙. เจ้าชายสิทธัตถะประสูติได้ ๗ วัน เกิดเหตุการณ์ใด ?
ก. เดินได้
ข. เปล่งวาจา
ค. ขนานพระนาม
ง. มารดาสิ้นพระชนม์
๓๐. เจ้าชายสิทธัตถะอภิเษกสมรสกับพระนางใด ?
ก. พิมพา
ข. เขมา
ค. รูปนันทา
ง. มัลลิกา
๓๑. ขณะเจ้าชายสิทธัตถะมีพระชนมายุ ๒๙ ปีเกิดเหตุการณ์สำคัญใด ?
ก. อภิเษกสมรส
ข. ออกผนวช
ค. ตรัสรู้
ง. ปรินิพพาน
๓๒. ข้อใด ไม่ใช่เทวทูต ๔ ?
ก. คนเกิด
ข. คนแก่
ค. คนเจ็บ
ง. คนตาย
๓๓. ผู้ใด ตามเสด็จเจ้าชายสิทธัตถะในวันออกผนวช ?
ก. ฉันนะ
ข. กาฬุทายี
ค. นันทะ
ง. อุบาลี
๓๔. เจ้าชายสิทธัตถะทรงตัดพระเกศโมฬีด้วยอะไร ?
ก. พระแสงดาบ
ข. พระขรรค์
ค. พระกริช
ง. พระแสงกรรไกร
๓๕. เจ้าชายสิทธัตถะอธิษฐานเพศบรรพชิต ณ ฝั่งแม่น้ำใด
ก. ยมุนา
ข. คงคา
ค. เนรัญชรา
ง. อโนมา
๓๖. พระมหาบุรุษทรงบําเพ็ญทุกรกิริยาด้วยวิธีใด ?
ก. กดพระทนต์
ข. กลั้นลมหายใจ
ค. อดอาหาร
ง. ถูกทุกข้อ๓๗. สตรีใด ได้ถวายข้าวมธุปายาสแก่พระมหาบุรุษก่อนตรัสรู้ ?
ก. สุชาดา
ข. วิสาขา
ค. พิมพา
ง. มัลลิกา
๓๘. พระมหาบุรุษเสวยข้าวมธุปายาส จำนวนกี่ก้อน ?
ก. ๑๙ ก้อน
ข. ๒๙ ก้อน
ค. ๓๙ ก้อน
ง. ๔๙ ก้อน
๓๙. พระมหาบุรุษทรงอธิษฐานลอยถาดทองคําในแม่น้ําใด ?
ก. อจิรวดี
ข. อโนมา
ค. เนรัญชรา
ง. คงคา
๔๐. โสตถิยพราหมณ์ ได้ถวายหญ้าคาแก่พระมหาบุรุษ จำนวนกี่กํามือ ?
ก. ๔ กํามือ
ข. ๖ กํามือ
ค. ๘ กํามือ
ง. ๑๐ กํามือ
๔๑. ผู้ใด ตามขัดขวางการตรัสรู้พระโพธิญาณของพระมหาบุรุษ ?
ก. พญาวัสสวดี
ข. พญายม
ค. พญานาค
ง. พญาครุฑ
๔๒. พระมหาบุรุษได้บรรลุทิพพจักขุญาณในยามใด ?
ก.ปฐมยาม
ข. มัชฌิมยาม
ค. ปัจฉิมยาม
ง. ถูกทุกข้อ
๔๓. พระพุทธเจ้าตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณขณะพระชนมายุเท่าไร ?
ก. ๒๙ พรรษา
ข. ๓๕ พรรษา
ค. ๔๕ พรรษา
ง. ๘๐ พรรษา
๔๔. พระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้ว ได้เสวยวิมุตติสุขกี่สัปดาห์?
ก. ๕ สัปดาห์
ข. ๖ สัปดาห์
ค. ๗ สัปดาห์
ง. ๘ สัปดาห์
๔๕. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขในสัปดาห์ที่ ๗ ณ สถานที่ใด ?
ก. อนิมิสเจดีย์
ข. รัตนจงกรมเจดีย์
ค. รัตนฆรเจดีย์
ง. ราชายตนเจดีย์
๔๖. ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ชาวพุทธควรปฏิบัติตนเช่นใด ?
ก. ถวายทาน
ข. รักษาศีล
ค. เจริญจิตภาวนา
ง. ถูกทุกข้อ
๔๗. แรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ตรงกับวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาข้อใด ?
ก. วันมาฆบูชา
ข. วันวิสาขบูชา
ค. วันเข้าพรรษา
ง. วันออกพรรษา
๔๘. พระภิกษุสงฆ์อธิษฐานเข้าอยู่จำพรรษาเป็นเวลากี่เดือน ?
ก. ๒ เดือน
ข. ๓ เดือน
ค. ๔ เดือน
ง. ๕ เดือน
๔๙. วันมหาปวารณา ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนใด ?
ก. เดือน ๓
ข. เดือน ๖
ค. เดือน ๘
ง. เดือน ๑๑
๕๐. พรัหมา จะ โลกาธิปะตี .. อะนุกัมปิมัง ปะชัง ฯ เป็นคําอาราธนาอะไร ?
ก. พระปริตร
ข. พระธรรม
ค. ศีล ๕
ง. ศีล ๘

ธรรมศึกษา ชั้นตรี
ปัญหาและเฉลย วิชาเบญจศีลเบญจธรรม (วินัย)
ระดับอุดมศึกษาและประชาชนทั่วไป
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. มนุษย์ในสังคมมีความเป็นระเบียบเรียบร้อย เพราะมีธรรมะข้อใด ?
ก. ทาน
ข. ศีล
ค. ภาวนา
ง. ถูกทุกข้อ
๒. ข้อใด เป็นพื้นฐานการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างปกติสุข ?
ก. ศีล
ข. สมาธิ
ค. ปัญญา
ง. ถูกทุกข้อ
๓. ข้อใด เป็นวัตถุประสงค์ของการรักษาศีล ?
ก. ฝึกงาน
ข. ฝึกกายวาจา
ค. ฝึกใจ
ง. ฝึกอาชีพ
๔. เจตนางดเว้นจากการละเมิดศีล เรียกว่าอะไร ?
ก. อาบัติ
ข. วิบัติ
ค. สมบัติ
ง. วิรัติ
๕. ข้อใด เป็นการละเมิดศีลข้อ ๑ ?
ก. ฆ่าสัตว์
ข. ลักทรัพย์
ค. เสพกาม
ง. ค้ากาม
๖. ข้อใด อนุโลมเข้าในการละเมิดศีลข้อ ๑ ?
ก. ทำให้เสียหาย
ข. ทำให้แค้นใจ
ค. ทำให้บาดเจ็บ
ง. ทำให้เจ็บใจ
๗. ใช้งานสัตว์เกินกําลังจนซูบผอม เป็นทรกรรมประเภทใด ?
ก. ใช้การ
ข. กักขัง
ค. นําไป
ง. ผจญสัตว์
๘. ศีลข้อ ๑ ป้องกันการเบียดเบียนกันในเรื่องใด ?
ก. ชีวิต
ข. ทรัพย์สิน
ค. คู่ครอง
ง. คําพูด
๙. คําว่า พิการ ในศีลข้อ ๑ จัดเข้าในความผิดใด ?
ก. ทำให้เสียชีวิต
ข. ทำร้ายร่างกาย
ค. ทำให้ทรมาน
ง. ถูกทุกข้อ
๑๐. ศีลข้อ ๒ บัญญัติขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ใด ?
ก. ให้มีเมตตา
ข. ให้มีอาชีพสุจริต
ค. ให้มีสัจจะ
ง. ให้มีสติ
๑๑. ข้อใด เป็นการละเมิดศีลข้อ ๒ ?
ก. ยิงนก
ข. ตกปลา
ค. ล่าสัตว์
ง. ต้มตุ๋น
๑๒. ยืมเงินแต่ไม่ยอมใช้คืนทั้งต้นและดอกเบี้ย ตรงกับข้อใด ?
ก. ตู่
ข. ฉ้อ
ค. ตระบัด
ง. ยักยอก
๑๓. ขายสินค้าลอกเลียนแบบ เป็นโจรกรรมประเภทใด ?
ก. ปลอม
ข. ลวง
ค. หลอก
ง. ตู่
๑๔. ใช้อุบายหลอกลวงครอบครองที่ดินสาธารณะ เป็นโจรกรรมประเภทใด ?
ก. ลวง
ข. หลอก
ค. ตู่
ง. ฉ้อ
๑๕. ข้อใด เป็นพฤติกรรมของคนละเมิดศีลข้อ ๒ ?
ก. ไร้เมตตา
ข. ไร้ศรัทธา
ค. มือไวใจเร็ว
ง. สติเหม่อลอย
๑๖. ข้อใด เป็นความผิดเกี่ยวกับการละเมิดทางเพศ ?
ก. ปาณาติบาต
ข. อทินนาทาน
ค. กาเมสุมิจฉาจาร
ง. มุสาวาท
๑๗. มีเพศสัมพันธ์กับบุคคลที่มิใช่คู่ครอง เป็นความผิดข้อใด ?
ก. ธรรมเนียม
ข. วัฒนธรรม
ค. ประเพณี
ง. ประเวณี
๑๘. ศีลข้อ ๓ คําว่า เหล่ากอของตน หมายถึงใคร ?
ก. ลูกเลี้ยง
ข. ลูกบุญธรรม
ค. ลูกชาย
ง. ลูกเขย
๑๙. หญิงชายเป็นคู่หมั้นกัน อยู่ในการดูแลรักษาของใคร ?
ก. พ่อแม่
ข. กํานัน
ค. ผู้ใหญ่บ้าน
ง. คู่หมั้น
๒๐. การพูดในเรื่องไม่ใช่ความจริง เรียกว่าอะไร ?
ก. พูดไปเรื่อย
ข. พูดไม่รู้เรื่อง
ค. พูดโกหก
ง. พูดไร้สาระ
๒๑. มุสาประเภทใด เรียกว่า ทำเล่ห์กระเท่ห์ ?
ก. เสริมความ
ข. อวดอ้าง
ค. แกล้งป่วย
ง. สาบาน
๒๒. ข้อใด จัดเป็นมุสาวาทละเมิดศีลข้อ ๔ ?
ก. แจ้งข่าวปลอม
ข. เล่านิยาย
ค. สำคัญผิด
ง. พลั้งปาก
๒๓. ศีลข้อ ๕ บัญญัติขึ้นเพื่อต้องการให้ละเว้นกิริยาใด ?
ก. ฆ่าสัตว์
ข. ลักทรัพย์
ค. เล่นพนัน
ง. ดื่มสุรา๒๔. การรักษาศีลข้อ ๕ ต้องงดเว้นเครื่องดื่มประเภทใด ?
ก. เหล้าปั่น
ข. โกโก้ปั่น
ค. ผลไม้ปั่น
ง. อกไก่ปั่น
๒๕. สุราเมรัยและสิ่งเสพติดต่าง ๆ ทำให้เกิดอาการใด ?
ก. มึนเมา
ข. ไม่รู้ตัว
ค. ขาดสติ
ง. ถูกทุกข้อ
๒๖. การรักษาศีลข้อ ๕ ทำให้ได้รับประโยชน์ในเรื่องใด ?
ก. ชีวิตสงบสุข
ข. สุขภาพดี
ค. ลดอุบัติเหตุ
ง. ถูกทุกข้อ
๒๗. สัมปัตตวิรัติ เป็นการงดเว้นจากการละเมิดศีลลักษณะใด ?
ก. เฉพาะหน้า
ข. ซึ่งหน้า
ค. ต่อหน้าต่อตา
ง. ถูกทุกข้อ
๒๘. สมาทานวิรัติ เป็นการงดเว้นจากการละเมิดศีลของใคร ?
ก. คนทั่วไป
ข. คนถือศีล
ค. คนเข้าทรง
ง. อริยบุคคล
๒๙. สมุจเฉทวิรัติ เป็นการงดเว้นจากการละเมิดศีลของใคร ?
ก. คนทั่วไป
ข. คนถือศีล
ค. คนมีญาณ
ง. อริยบุคคล
๓๐. การรักษาเบญจศีลให้มีความมั่นคง ควรปฏิบัติควบคู่กับหลักธรรมใด ?
ก. ฆราวาสธรรม
ข. สังคหวัตถุ
ค. พรหมวิหาร
ง. เบญจธรรม
๓๑. ความปรารถนาสร้างความสุขความเจริญให้ผู้อื่น เป็นกัลยาณธรรมใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. กามสังวร
ง. สัจจะ
๓๒. กัลยาณธรรมใด ควรใช้เมื่อเห็นผู้อื่นตกต่ำหรือประสบปัญหา ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. สติสัมปชัญญะ
ง. สัจจะ
๓๓. บริจาคสิ่งของช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม เป็นกัลยาณธรรมใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. สัมมาอาชีวะ
ง. สัจจะ
๓๔. ข้อใด เป็นการปฏิบัติตามกัลยาณธรรมข้อ ๑ ?
ก. มีเมตตา
ข. อาชีพสุจริต
ค. ถือสัจจะ
ง. สติรอบคอบ
๓๕. กัลยาณธรรมข้อใด เป็นการหาเลี้ยงชีพในทางสุจริต ?
ก. สัจจะ
ข. สัมมาอาชีวะ
ค. เมตตากรุณา
ง. สติสัมปชัญญะ
๓๖. นายจ้างจ่ายค่าแรงลูกจ้างตามสัญญา เป็นความชอบธรรมในข้อใด ?
ก. กิจการ
ข. บุคคล
ค. วัตถุ
ง. ถูกทุกข้อ
๓๗. ลูกจ้างทำงานเลิกงานตามเวลา เป็นความชอบธรรมเรื่องใด ?
ก. กิจการ
ข. บุคคล
ค. วัตถุ
ง. ถูกทุกข้อ
๓๘. การผลิตสินค้าเลียนแบบ ชื่อว่าประพฤติไม่เป็นธรรมในเรื่องใด ?
ก. กิจการ
ข. บุคคล
ค. วัตถุ
ง. ถูกทุกข้อ
๓๙. กัลยาณธรรมข้อใด เป็นข้อปฏิบัติคู่กับศีลข้อ ๓ ?
ก. เมตตา
ข. สัจจะ
ค. กามสังวร
ง. สติสัมปชัญญะ
๔๐. กัลยาณธรรมข้อ ๓ คือการระมัดระวังไม่ให้หลงใหลเกี่ยวกับอะไร ?
ก. เพศ
ข. ทรัพย์
ค. ยศ
ง. อํานาจ
๔๑. กัลยาณธรรมข้อ ๓ คือการปฏิบัติตนตามหลักธรรมระหว่างใครกับใคร ?
ก. ครู-ศิษย์
ข. สามี-ภรรยา
ค. นาย-บ่าว
ง. พ่อแม่-ลูก
๔๒. การไม่หลอกลวงเพื่อนทั้งต่อหน้าและลับหลัง เป็นสัจจะข้อใด ?
ก. ความเที่ยงธรรม
ข. ความซื่อตรง
ค. ความกตัญญู
ง. ความภักดี
๔๓. การให้ตำแหน่งด้วยความยุติธรรม ปราศจากอคติ เป็นสัจจะข้อใด ?
ก. ความเที่ยงธรรม
ข. ความซื่อตรง
ค. ความกตัญญู
ง. สวามิภักดิ์
๔๔. คนมีสัจจะในเรื่องความกตัญญู ตรงกับข้อใด ?
ก. รักพวกพ้อง
ข. เลี้ยงพ่อแม่
ค. ภักดีนาย
ง. รับใช้นาย
๔๕. สติสัมปชัญญะ เป็นคุณธรรมส่งเสริมให้ละเว้นการประพฤติใด ?
ก. กายทุจริต
ข. วจีทุจริต
ค. มโนทุจริต
ง. ถูกทุกข้อ
๔๖. ความมีสติสัมปชัญญะในโลกธรรม หมายถึงข้อใด ?
ก. รู้เท่าทันทุกข์
ข. รู้เท่าทันภัย
ค. รู้เท่าทันสื่อ
ง. รู้เท่าทันคน
๔๗. การใช้จ่ายแต่พอเพียงตามความจําเป็น ชื่อว่ามีสติในเรื่องใด ?
ก. การบริโภค
ข. การประพฤติตัว
ค. การระวังตัว
ง. การทำงาน
๔๘. ความมีสติสัมปชัญญะไม่เกียจคร้านในการงาน หมายถึงข้อใด ?
ก. ขยันทำกิน
ข. หมิ่นเงินน้อย
ค. คอยวาสนา
ง. ลางานบ่อย
๔๙. ศีลธรรมทำให้คนเราเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ คําว่า ธรรม หมายถึงข้อใด ?
ก. เบญจศีล
ข. เบญจธรรม
ค. วัฒนธรรม
ง. โลกธรรม
๕๐. การประพฤติตามหลักเบญจธรรม ทำให้ตนเองปลอดภัยจากอะไร ?
ก. โรคภัย
ข. โจรภัย
ค. เวรภัย
ง. ถูกทุกข้อ

