ด่านที่ 1 โสดาบัน ด่านที่ 2 สกทาคามี ด่านที่ 3 อนาคามี
ด่านที่ 4 อรหันต์

เกมพิมพ์คำ

วิชา ธรรมวิภาค
นวโกวาท ฉบับมาตรฐาน

ดูเนื้อหา วิชาธรรมะ

คำศัพท์น่ารู้ในเกม

วิชา ธรรมวิภาค จากหนังสือนวโกวาท

ธรรมวิภาค หมวด ๒

คำศัพท์ความหมาย
สติความระลึกได้
สัมปะชัญญะความรู้ตัว
หิริความละอายแก่ใจ
โอตตัปปะความเกรงกลัวต่อบาป
ปุพพการีบุคคลที่ทำอุปการะก่อน
กตัญญูกตเวทีผู้รู้คุณและทำตอบแทน

ธรรมวิภาค หมวด ๓

คำศัพท์ความหมาย
อนิจจังความไม่เที่ยง
ทุกขังความทุกข์ (ทนสภาพเดิมไม่ได้ต้องเปลี่ยนแปลง)
อนัตตาความไม่มีตัวตน
ทานการให้ ลดความตระหนี่
ศีลรักษากาย วาใจ ให้เรียบร้อย
ภาวนาทำสมาธิให้เจริญมากขึ้น

ธรรมวิภาค หมวด ๔

คำศัพท์ความหมาย
ฉันทะมีความชอบในสิ่งที่จะทำ
วิริยะมีความพากเพียรในสิ่งที่จะทำ
จิตตะเอาใจใส่ สม่ำเสมอ
วิมังสาตรวจสอบข้อผิดพลาด
โยนิโสมนสิการตริตรองให้รู้จักสิ่งที่ดีหรือชั่วโดยอุบายที่ชอบ
อัตตสัมมาปณิธิตั้งตนไว้ชอบ
ภาวนาปธานเพียรสร้างความดีให้เกิดขึ้น มีขึ้น
ฉันทาคติลำเอียงเพราะรัก
โทสาคติลำเอียงเพราะโกรธ
นิโรธความดับทุกข์ (นิพพาน)
มรรคหนทางดับทุกข์ (มรรค ๘)
วจีสุจริตประพฤติชอบทางวาจา

ธรรมวิภาค หมวด ๕

คำศัพท์ความหมาย
รูปธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ
เวทนาอารมณ์ ความรู้สึก
สัญญาความจำได้หมายรู้
สังขารอารมณ์ที่เกิดกับใจ ปรุงแต่งจิต
วิญญาณความรู้อารมณ์
เมตตาปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข
กรุณาปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นจากทุกข์ ลำบาก
พยาบาทคิดปองร้ายผู้อื่น
ถีนมิทธะความที่จิตหดหู่
วิจิกิจฉาลังเล สงสัย

ธรรมวิภาค หมวด ๖ และ ๗

คำศัพท์ความหมาย
วิญญาณธาตุธาตุคือวิญญาณ
ธัมมัญญุตาความเป็นผู้รู้จักเหตุ เช่นรู้จักว่า สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งสุข สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งทุกข์.
อัตถัญญุตาความเป็นผู้รู้จักผล เช่นรู้จักว่า สุขเป็นผลแห่งเหตุอันนี้ ทุกข์เป็นผลแห่งเหตุอันนี้.
มัตตัญญุตาความเป็นผู้รู้ประมาณ ในการแสวงหาเครื่องเลี้ยงชีวิตแต่โดยทางที่ชอบ และรู้จักประมาณในการบริโภคแต่พอควร.
กาลัญญุตาความเป็นผู้รู้จักกาลเวลาอันสมควรในอันประกอบกิจนั้น ๆ.
ธัมมวิจยะ ความสอดส่องธรรม.
ปัสสัทธิความสงบใจและอารมณ์.
สมาธิความตั้งใจมั่น.
พาหุสัจจะความเป็นคนเคยได้ยินได้ฟังมามาก คือจำทรงธรรมและรู้ศิลปวิทยามาก.

ธรรมวิภาค หมวด ๘

คำศัพท์ความหมาย
สัมมาทิฏฐิ ปัญญาอันเห็นชอบ คือเห็นอริยสัจ ๔.
สัมมาสังกัปปะ ดำริชอบ คือ ดำริจะออกจากกาม ๑ ดำริในอันไม่พยาบาท ๑ ดำริในอันไม่เบียดเบียน ๑.
สัมมาวาจา เจรจาชอบ คือเว้นจากวจีทุจริต ๔.
สัมมากัมมันตะ ทำการงานชอบ คือเว้นจากกายทุจริต ๓.
สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ คือเว้นจากความเลี้ยงชีวิตโดยทางที่ผิด.
สัมมาวายามะ เพียรชอบ คือเพียรในที่ ๔ สถาน.
สัมมาสติ ระลึกชอบ คือระลึกในสติปัฏฐานทั้ง ๔.
สัมมาสมาธิ ตั้งใจไว้ชอบ คือเจริญฌานทั้ง ๔.

ธรรมวิภาค หมวด ๑๐

คำศัพท์ความหมาย
ปาณาติบาตทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง คือฆ่าสัตว์.
อทินนาทานถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งขโมย.
กาเมสุมิจฉาจารประพฤติผิดในกาม.
สัมผัปปลาปะ พูดเพ้อเจ้อ.
มิจฉาทิฏฐิเห็นผิดจากคลองธรรม.
อปจายนมัยบุญสำเร็จด้วยการประพฤติถ่อมตนแก่ผู้ใหญ่.
ปัตติทานมัยบุญสำเร็จด้วยการให้ส่วนบุญ.
ธัมมัสสวนมัยบุญสำเร็จด้วยการฟังธรรม.
ทิฏฐุชุกัมม์ การทำความเห็นให้ตรง.
สันโดษ ยินดีด้วยผ้านุ่ง ผ้าห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และยา ตามมีตามได้.

ธรรมวิภาค หมวด ๑๐

คำศัพท์ความหมาย
วิมุตติกถาถ้อยคำที่ชักนำให้ทำใจให้พ้นจากกิเลส.
ปวิเวกกถาถ้อยคำที่ชักนำให้สงัดกายสงัดใจ.
ปัญญากถาถ้อยคำที่ชักนำให้เกิดปัญญา.
พุทธานุสสติระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้า.
ธัมมานุสสติระลึกถึงคุณของพระธรรม.
มรณัสสติระลึกถึงความตายที่จะมาถึงตน.
อานาปานสติตั้งสติกำหนดลมหายใจเข้าออก.
กัลยาณมิตตตาความเป็นผู้มีเพื่อนดีงาม.
โสวจัสสตาความเป็นผู้ว่าง่ายสอนง่าย.