ปริศนาคำศัพท์
วิชา พุทธประวัติ
วิชา ธรรมวิภาค
ปฏิทิน วันสำคัญ
ชื่อจังหวัด
ควรอ่านคำศัพท์ก่อนเล่นเกม
คำศัพท์น่ารู้ในเกม
วิชา พุทธประวัติ
ช่วงประสูติ
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| แคว้นสักกะ | แคว้นที่พระพุทธเจ้าประสูติ |
| กบิลพัสดุ์ | เมืองของพระพุทธเจ้า |
| เทวทหะ | เมืองของพระมารดา |
| แคว้นโกลิยะ | แคว้นของเมืองเทวทหะ |
| อารยัน | เชื้อชาติของพระพุทธเจ้า |
| เนปาล | สถานที่ประสูติในปัจจุบัน |
| ปชาบดีโคตมี | น้องสาวของพระมารดา |
| ศากยวงศ์ | วงศ์ของพระพุทธเจ้า |
| โคตมะ | โคตรของพระพุทธเจ้า |
| ลุมพินีวัน | สวนสถานที่ประสูติ |
| กัณฐกะ | ม้าที่เป็นสหชาติ ม้าของเจ้าชายสิทธัตถะ |
| สหชาติ | ผู้ที่เกิดวันเดือนปีเดียวกัน มี 7 คน/อย่าง |
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| สิทธัตถะ | ชื่อของพระพุทธเจ้า |
| อสิตดาบส (กาฬเทวิลดาบส) | ดาบสที่เข้าเยี่ยมพระกุมารที่เพิ่งประสูติและทำนายไว้ 2 ประการ 1.จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ 2.ถ้าออกผนวชจักได้เป็นพระพุทธเจ้า |
| สุทโธทนะ | พระบิดา |
| อานนท์ | เป็นสหชาติ เกิดวันเดียวกันกับพระพุทธเจ้า |
| โกณฑัญญะ | พราหมณ์หนุ่มผู้ทำนาย เจ้าชายสิทธัตถะจะออกผนวชอย่างแน่นอน |
| ราหุล | พระโอรส |
| สิริมหามายา | พระมารดา |
| ยโสธรา (พิมพา) | พระชายา |
ช่วงตรัสรู้
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| เทวทูต๔ | คนแก่ คนเจ็บ คนตาย นักบวช |
| บรรพชิต | นักบวช |
| อโนมานที | ชื่อแม่น้ำ สถานที่ปลงผมบรรพชา |
| ฉันนะ | อำมาตย์ที่ติดตามรับใช้ |
| พิมพิสาร | กษัตริย์กรุงราชคฤห์ |
| กรุงราชคฤห์ | เมืองหลวงแคว้นมคธ |
| แคว้นมคธ | แคว้นใหญ่ในชมพูทวีป |
| อาฬารดาบส | อาจารย์สำนักดาบสในแคว้นมคธ ได้ฌานที่ 2-7 (ปฐมฌานได้เมื่อตอน 7 พรรษา) |
| อุทกดาบส | อาจารย์สำนักดาบสในแคว้นมคธ ได้ฌานที่ 8 |
| อุรุเวลาเสนานิคม | สถานที่บำเพ็ญเพียร |
| ทุกรกิริยา | การทรมานตน ที่ทำได้ยากยิ่ง |
| ปัญจวัคคีย์ | นักบวช 5 ตน ที่ติดตามรับใช้ใกล้ชิด |
| โกณฑัญญะ | พราหมณ์ที่ติดตามและสาวกรูปแรก |
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระธรรมเทศนากัณฑ์แรก |
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| สุชาดา | ธิดาผู้ถวายข้าวมธุปายาส |
| เนรัญชรา | แม่น้ำ ณ อุรุเวลาเสนานิคม |
| มธุปายาส | ข้าวที่พระองค์เสวยในวันตรัสรู้ |
| จุตูปปาตญาณ | ความรู้ในจุติและอุบัติของสัตว์โลกได้ เรียกว่า ทิพพจักขุญาณ หรือ ทิพยจักษุญาณ บ้าง |
| ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ | ความรู้เป็นเหตุให้ระลึกถึงขันธ์ที่เกิดในอดีตได้ คือ การระลึกชาติของตนได้ |
| อาสวักขยญาณ | ญาณหยั่งรู้ในการกำจัดอาสวะให้สิ้นไป |
| อริยสัจ๔ | ความจริงอันประเสริฐ ๔ |
| ทุกข์ | ความทนได้ยาก |
| สมุทัย | เหตุให้เกิดทุกข์ |
| นิโรธ | ความดับทุกข์ ดับกิเลส (นิพพาน) |
| พุทธคยา | สถานที่ตรัสรู้ในปัจจุบัน ประเทศอินเดีย |
| มรรค | หนทางดับทุกข์ (มรรค๘) |
| โสดาบัน | การบรรลุธรรมในชั้นที่ 1 ตัดสังโยชน์ได้ 3 ประการ สักกายะทิฏฐิ, วิจิกิจฉา, สีลัพพัตตปรามาส |
| อรหันต์ | การบรรลุธรรมในชั้นสุดท้าย ความเป็นผู้หมดกิเลสอย่างสิ้นเชิง |
ปรินิพพาน
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| อุรุเวลกัสสปะ | หัวหน้าชฏิล 3 พี่น้อง |
| อนัตตลักขณสูตร | พระธรรมเทศนาว่าด้วยเรื่องไตรลักษณ์ |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระธรรมเทศนาว่าด้วยเรื่องความร้อนคือกิเลส |
| โอวาทปาฏิโมกข์ | หลักการพระศาสนาที่ทรงแสดงในวันมาฆบูชา |
| สารีบุตร | อัครสาวกเบื้องขวา เลิศทางมีปัญญามาก |
| โมคคัลลานะ | อัครสาวกเบื้องซ้าย เลิศทางมีฤทธิ์มาก |
| ฝนโบกขรพรรษา | ฝนมหัศจรรย์ที่ตกในกรุงกบิลพัสดุ์ |
| ยมกปาฏิหาริย์ | ปาฏิหาริย์ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงกำราบเดียรถีย์ |
| อนุปุพพิกถา | ธรรมเทศนาที่แสดงไปตามลำดับ |
| วัดเวฬุวัน | วัดแห่งแรกในพุทธศาสนา |
| วัดเชตวัน | วัดที่อนาถบิณฑิกเศรษฐีสร้างถวาย |
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| ดาวดึงส์ | สวรรค์ที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดพุทธมารดา |
| พุทธมารดา | พระนางสิริมหามายา หลังไปเกิดเป็นเทพบุตรในชั้นดุสิต |
| เทโวโรหณะ | วันที่พระพุทธเจ้าเสด็จกลับจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ |
| เวสาลี | นครที่พระพุทธเจ้าจำพรรษาสุดท้าย |
| กุสินารา | เมืองที่พระพุทธเจ้าปรินิพพาน ปัจจุบันอยู่ประเทศอินเดีย |
| สาลวโนทยาน | สวนที่เป็นสถานที่ปรินิพพาน |
| ปัจฉิมโอวาท | โอวาทครั้งสุดท้าย |
| ปรินิพพาน | การตายของพระพุทธเจ้า |
| สังเวชนียสถาน | สถานที่สำหรับระลึกถึงพระพุทธเจ้า ๔ แห่ง ได้แก่ สถานที่ประสูติ ตรัสรู้ แสดงธรรม และปรินิพพาน |
| อนาถบิณฑิกเศรษฐี | มหาอุบาสกที่สร้างวัดเชตวัน |
| วิสาขามหาอุบาสิกา | มหาอุบาสิกาผู้เลิศด้านการให้ทาน |
วิชา ธรรมวิภาค จากหนังสือนวโกวาท
ธรรมวิภาค หมวด ๒
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| สติ | ความระลึกได้ |
| สัมปะชัญญะ | ความรู้ตัว |
| หิริ | ความละอายแก่ใจ |
| โอตตัปปะ | ความเกรงกลัวต่อบาป |
| ปุพพการี | บุคคลที่ทำอุปการะก่อน |
| กตัญญูกตเวที | ผู้รู้คุณและทำตอบแทน |
ธรรมวิภาค หมวด ๓
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| อนิจจัง | ความไม่เที่ยง |
| ทุกขัง | ความทุกข์ (ทนสภาพเดิมไม่ได้ต้องเปลี่ยนแปลง) |
| อนัตตา | ความไม่มีตัวตน |
| ทาน | การให้ ลดความตระหนี่ |
| ศีล | รักษากาย วาใจ ให้เรียบร้อย |
| ภาวนา | ทำสมาธิให้เจริญมากขึ้น |
ธรรมวิภาค หมวด ๔
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| ฉันทะ | มีความชอบในสิ่งที่จะทำ |
| วิริยะ | มีความพากเพียรในสิ่งที่จะทำ |
| จิตตะ | เอาใจใส่ สม่ำเสมอ |
| วิมังสา | ตรวจสอบข้อผิดพลาด |
| โยนิโสมนสิการ | ตริตรองให้รู้จักสิ่งที่ดีหรือชั่วโดยอุบายที่ชอบ |
| อัตตสัมมาปณิธิ | ตั้งตนไว้ชอบ |
| ภาวนาปธาน | เพียรสร้างความดีให้เกิดขึ้น มีขึ้น |
| ฉันทาคติ | ลำเอียงเพราะรัก |
| โทสาคติ | ลำเอียงเพราะโกรธ |
| นิโรธ | ความดับทุกข์ (นิพพาน) |
| มรรค | หนทางดับทุกข์ (มรรค ๘) |
| วจีสุจริต | ประพฤติชอบทางวาจา |
ธรรมวิภาค หมวด ๕
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| รูป | ธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ |
| เวทนา | อารมณ์ ความรู้สึก |
| สัญญา | ความจำได้หมายรู้ |
| สังขาร | อารมณ์ที่เกิดกับใจ ปรุงแต่งจิต |
| วิญญาณ | ความรู้อารมณ์ |
| เมตตา | ปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข |
| กรุณา | ปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นจากทุกข์ ลำบาก |
| พยาบาท | คิดปองร้ายผู้อื่น |
| ถีนมิทธะ | ความที่จิตหดหู่ |
| วิจิกิจฉา | ลังเล สงสัย |
ธรรมวิภาค หมวด ๖ และ ๗
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| วิญญาณธาตุ | ธาตุคือวิญญาณ |
| ธัมมัญญุตา | ความเป็นผู้รู้จักเหตุ เช่นรู้จักว่า สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งสุข สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งทุกข์. |
| อัตถัญญุตา | ความเป็นผู้รู้จักผล เช่นรู้จักว่า สุขเป็นผลแห่งเหตุอันนี้ ทุกข์เป็นผลแห่งเหตุอันนี้. |
| มัตตัญญุตา | ความเป็นผู้รู้ประมาณ ในการแสวงหาเครื่องเลี้ยงชีวิตแต่โดยทางที่ชอบ และรู้จักประมาณในการบริโภคแต่พอควร. |
| กาลัญญุตา | ความเป็นผู้รู้จักกาลเวลาอันสมควรในอันประกอบกิจนั้น ๆ. |
| ธัมมวิจยะ | ความสอดส่องธรรม. |
| ปัสสัทธิ | ความสงบใจและอารมณ์. |
| สมาธิ | ความตั้งใจมั่น. |
| พาหุสัจจะ | ความเป็นคนเคยได้ยินได้ฟังมามาก คือจำทรงธรรมและรู้ศิลปวิทยามาก. |
ธรรมวิภาค หมวด ๘
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| สัมมาทิฏฐิ | ปัญญาอันเห็นชอบ คือเห็นอริยสัจ ๔. |
| สัมมาสังกัปปะ | ดำริชอบ คือ ดำริจะออกจากกาม ๑ ดำริในอันไม่พยาบาท ๑ ดำริในอันไม่เบียดเบียน ๑. |
| สัมมาวาจา | เจรจาชอบ คือเว้นจากวจีทุจริต ๔. |
| สัมมากัมมันตะ | ทำการงานชอบ คือเว้นจากกายทุจริต ๓. |
| สัมมาอาชีวะ | เลี้ยงชีวิตชอบ คือเว้นจากความเลี้ยงชีวิตโดยทางที่ผิด. |
| สัมมาวายามะ | เพียรชอบ คือเพียรในที่ ๔ สถาน. |
| สัมมาสติ | ระลึกชอบ คือระลึกในสติปัฏฐานทั้ง ๔. |
| สัมมาสมาธิ | ตั้งใจไว้ชอบ คือเจริญฌานทั้ง ๔. |
ธรรมวิภาค หมวด ๑๐
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| ปาณาติบาต | ทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง คือฆ่าสัตว์. |
| อทินนาทาน | ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งขโมย. |
| กาเมสุมิจฉาจาร | ประพฤติผิดในกาม. |
| สัมผัปปลาปะ | พูดเพ้อเจ้อ. |
| มิจฉาทิฏฐิ | เห็นผิดจากคลองธรรม. |
| อปจายนมัย | บุญสำเร็จด้วยการประพฤติถ่อมตนแก่ผู้ใหญ่. |
| ปัตติทานมัย | บุญสำเร็จด้วยการให้ส่วนบุญ. |
| ธัมมัสสวนมัย | บุญสำเร็จด้วยการฟังธรรม. |
| ทิฏฐุชุกัมม์ | การทำความเห็นให้ตรง. |
| สันโดษ | ยินดีด้วยผ้านุ่ง ผ้าห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และยา ตามมีตามได้. |
ธรรมวิภาค หมวด ๑๐
| คำศัพท์ | ความหมาย |
|---|---|
| วิมุตติกถา | ถ้อยคำที่ชักนำให้ทำใจให้พ้นจากกิเลส. |
| ปวิเวกกถา | ถ้อยคำที่ชักนำให้สงัดกายสงัดใจ. |
| ปัญญากถา | ถ้อยคำที่ชักนำให้เกิดปัญญา. |
| พุทธานุสสติ | ระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้า. |
| ธัมมานุสสติ | ระลึกถึงคุณของพระธรรม. |
| มรณัสสติ | ระลึกถึงความตายที่จะมาถึงตน. |
| อานาปานสติ | ตั้งสติกำหนดลมหายใจเข้าออก. |
| กัลยาณมิตตตา | ความเป็นผู้มีเพื่อนดีงาม. |
| โสวจัสสตา | ความเป็นผู้ว่าง่ายสอนง่าย. |