ธรรมศึกษา โท ประถม พ.ศ. ๒๕๖๘

ธรรมศึกษา ชั้นโท

ปัญหา วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม

ระดับประถมศึกษา

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

ททมาโน ปิโย โหติ.
ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก.

คัมภีร์ที่มา : อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (องฺ. ปญฺจก.)

แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวน ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิงเพียง ๒ สุภาษิต และสุภาษิตที่อ้างมานั้น ควรอธิบายเชื่อมความให้สมกับเรื่องในกระทู้ตั้ง

ในชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในกระดาษใบตอบตั้งแต่ ๓ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป

——————-

ให้เวลา ๓ ชั่วโมง

ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้.
คัมภีร์ที่มา : สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส.)

ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น.
คัมภีร์ที่มา : ทีฆนิกาย มหาวรรค (ที. มหา.)

อสาธุํ สาธุนา ชิเน.
พึงชนะคนไม่ดีด้วยความดี.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ.)

ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ.
บุญอันโจรนําไปไม่ได้.
คัมภีร์ที่มา : สังยตุตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส.)

สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมขึ้นซึ่งบุญ นําสุขมาให้.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ.)


ธรรมศึกษา ชั้นโท

ปัญหาและเฉลย วิชา ธรรม

ระดับประถมศึกษา

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. บุญกิริยาวัตถุ หมายถึงอะไร ?
ก. เหตุเกิดบุญ    
ข. วิธีทำบุญ                      
ค. หลักการทำความดี       
ง. ถูกทุกข้อ

๒. อานิสงส์ผลบุญ คืออะไร ?
ก. ความสุข         
ข. ความเจริญ     
ค. ความสบายใจ                             
ง. ถูกทุกข้อ

๓. บริจาคทรัพย์สิ่งของช่วยทหารแนวหน้า จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย           
ข. สีลมัย             
ค. ภาวนามัย                      
ง. ปัตติทานมัย
๔. ไม่โพสต์ข้อความเท็จลงโซเชียลมีเดีย จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย           
ข. สีลมัย
            
ค. ภาวนามัย                      
ง. ปัตติทานมัย
๕. การฝึกอบรมจิตใจ จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย           
ข. สีลมัย             
ค. ภาวนามัย
                    
ง. ปัตติทานมัย
๖. จะกําจัดความโลภ ต้องบําเพ็ญ บุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย           
ข. สีลมัย             
ค. ภาวนามัย                      
ง. ปัตติทานมัย
๗. จะกําจัดโมหะความโง่เขลา ต้องบําเพ็ญบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย           
ข. สีลมัย             
ค. ภาวนามัย
                    
ง. ปัตติทานมัย
๘. ในวุฑฒิธรรม ๔ สัปปุริสสังเสวะ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี          
ข. ฟังวจีโดยเคารพ           
ค. นอบนบด้วยพินิจ        
ง. ถูกทุกข้อ
๙. ในวุฑฒิธรรม ๔ สัทธัมมัสสวนะ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี          
ข. ฟังวจีโดยเคารพ
         
ค. นอบนบด้วยพินิจ        
ง. ถูกทุกข้อ
๑๐. ในวุฑฒิธรรม ๔ โยนิโสมนสิการ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี          
ข. ฟังวจีโดยเคารพ           
ค. นอบนบด้วยพินิจ
       
ง. ถูกทุกข้อ
๑๑. ข้อใด เป็นความหมายของโยนิโสมนสิการ ?
ก. คิดไตร่ตรอง  
ข. คิดถูกวิธี                       
ค. คิดมีระบบ     
ง. ถูกทุกข้อ

๑๒. ธรรมที่เป็นเสมือนล้อรถนำไปสู่จุดหมาย เรียกว่า อะไร ?
ก. วุฑฒิ ๔          
ข. จักร ๔
                          
ค. ปธาน ๔           
ง. อธิษฐาน ๔
๑๓. ปฏิรูปเทสวาสะ แปลว่าอะไร ?
ก. อยู่ในประเทศที่สงบร่มเย็น       
ข. คบคนดี          
ค. ตั้งตนดี           
ง. ถูกทุกข้อ
๑๔. ประเทศในคําว่า ปฏิรูปเทสวาสะ ต้องมีองค์ประกอบใด ?
ก. มีความเจริญ  
ข. มีคนดีมาก      
ค. มีเศรษฐกิจดี  
ง. ถูกทุกข้อ

๑๕. คําว่า สัปปุริสูปัสสยะ (คบสัตบุรุษ) หมายถึงการทำเช่นไร ?
ก. สนทนา          
ข. ปรึกษา           
ค. สอบถาม        
ง. ถูกทุกข้อ
๑๖. ข้อใด เป็นความหมายของคําว่า อัตตสัมมาปณิธิ ?
ก. คบคนดี          
ข. ตั้งตนไว้ชอบ

ค. มีบุญเก่า         
ง. ถูกทุกข้อ
๑๗. อัตตสัมมาปณิธิ เป็นข้อยืนยันว่า สังคมจะดีได้ต้องเริ่มที่ใคร ?
ก. ตนเอง            
ข. เพื่อน ๆ                         
ค. พ่อแม่             
ง. ครูอาจารย์
๑๘. ปุพเพกตปุญญตา แปลสั้น ๆ ว่าอย่างไร ?
ก. มีบุญน้อย       
ข. มีบุญมาก                      
ค. มีบุญใหม่         
ง. มีบุญเก่า

๑๙. จักร ๔ ข้อใด สำคัญที่สดุ ?
ก. อยู่ถิ่นดี           
ข. คบคนดี                         
ค. ตั้งตนไว้ดี
     
ง. ทำบุญมาดี
๒๐. ผู้ปกครองหรือผู้นําควรงดเว้นอะไร จึงจะไม่เสียความเที่ยงธรรม ?
ก. อคติ                
ข. อรติ  
ค. มติ                  
ง. คติ
๒๑. ฉันทาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ                
ข. ไม่ชอบ          
ค. โง่เขลา           
ง. เกรงกลัว
๒๒. โทสาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ               
ข. ไม่ชอบ
          
ค. โง่เขลา           
ง. เกรงกลัว
๒๓. โมหาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ               
ข. ไม่ชอบ          
ค. โง่เขลา
           
ง. เกรงกลัว
๒๔. ภยาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ               
ข. ไม่ชอบ          
ค. โง่เขลา           
ง. เกรงกลัว

๒๕. ผู้ที่ลำเอียงด้วยอคติใด อาจไม่ได้มีความจงใจที่จะลำเอียง ?
ก. ฉันทาคติ        
ข. โทสาคติ         
ค. โมหาคติ
        
ง. ภยาคติ

๒๖. ความเกรงกลัวอิทธิพล ก่อให้เกิดอคติใด ?
ก. ฉันทาคติ        
ข. โทสาคติ         
ค. โมหาคติ         
ง. ภยาคติ

๒๗. ผู้ที่ไม่ตกอยู่ในอำนาจของอคติ จะมีลักษณะเช่นใด ?
ก. มีเมตตา          
ข. มีกรุณา           
ค. มีมุทิตา           
ง. มีความยุติธรรม

๒๘. ธรรมหมวดใด หมายถึงหลักความเพียรในพระพุทธศาสนา ?
ก. วุฑฒิ ๔          
ข. จักร ๔            
ค. ปธาน ๔
         
ง. อิทธิบาท ๔
๒๙. สังวรปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก. ระวังบาป       
ข. ละบาป           
ค. สร้างบุญ        
ง. สั่งสมบุญ
๓๐. ปหานปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก. ระวังบาป       
ข. ละบาป
          
ค. สร้างบุญ        
ง. สั่งสมบุญ
๓๑. ภาวนาปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก.ระวังบาป        
ข.ละบาป            
ค.สร้างบุญ
        
ง.สั่งสมบุญ
๓๒. อนุรักขนาปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก.ระวังบาป        
ข.ละบาป            
ค.สร้างบุญ         
ง.สั่งสมบุญ

๓๓. เมื่อนักเรียนจะเกิดความเกียจคร้าน ควรใช้ความเพียรในข้อใด ?
ก. สังวรปธาน    
ข. ปหานปธาน   
ค. ภาวนาปธาน  
ง. อนุรักขนาปธาน
๓๔. เมื่อนักเรียนเกิดความเกียจคร้านขึ้นมาแล้ว ควรใช้ความเพียรในข้อใด ?
ก. สังวรปธาน    
ข. ปหานปธาน
  
ค. ภาวนาปธาน  
ง. อนุรักขนาปธาน
๓๕. รักษาความดีดุจเกลือรักษาความเค็ม เป็นความหมายของปธานใด ?
ก. สังวรปธาน    
ข. ปหานปธาน   
ค. ภาวนาปธาน  
ง. อนุรักขนาปธาน

๓๖. ธรรมที่ควรตั้งไว้ในใจ เรียกว่าอะไร ?
ก. วุฑฒิ                             
ข. จักร  
ค. อธิษฐาน
       
ง. ปธาน
๓๗. ผู้ที่อธิษฐานอะไรได้สำเร็จ ต้องมีธรรมใด ?
ก. ปัญญา            
ข. สัจจะ              
ค. จาคะ              
ง. ถูกทุกข้อ

๓๘. การศึกษาช่วยให้เกิดอธิษฐานธรรมข้อใดได้ ?
ก. ปัญญา            
ข. สัจจะ              
ค. จาคะ              
ง. อุปสมะ
๓๙. คนที่มีอธิษฐานธรรมข้อสัจจะ มีลักษณะเช่นไร ?
ก. ตั้งใจเรียน      
ข. ตั้งใจทำงาน   
ค. ตั้งใจทำดี                      
ง. ถูกทุกข้อ

๔๐. อธิษฐานธรรมข้อใด ช่วยให้บุคคลลดละความเห็นแก่ตัว ?
ก. ปัญญา            
ข. สัจจะ              
ค. จาคะ
             
ง. อุปสมะ
๔๑. นักเรียนต้องประพฤติตามธรรมใด จึงจะประสบความสำเร็จ ?
ก. วุฑฒิ                             
ข. จักร  
ค. อิทธิบาท
       
ง. อธิษฐาน
๔๒. นักเรียนชอบศึกษาหาความรู้ จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ             
ข. วิริยะ              
ค. จิตตะ              
ง. วิมังสา
๔๓. นักเรียนขยันอ่านหนังสือทำการบ้านส่งงาน จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ             
ข. วิริยะ
             
ค. จิตตะ              
ง. วิมังสา
๔๔. นักเรียนสนใจอ่านหนังสือทบทวนบทเรียน จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ             
ข. วิริยะ              
ค. จิตตะ
            
ง. วิมังสา
๔๕. ในอิทธิบาท ๔ ข้อใดเป็นการใช้ปัญญาพิจารณาเหตุผล ?
ก. ฉันทะ             
ข. วิริยะ              
ค. จิตตะ              
ง. วิมังสา

๔๖. หลักที่ว่า เอาใจเขามาใส่ใจเรา สงเคราะห์เข้าในหลักธรรมใด ?
ก. วุฑฒิ                             
ข. จักร  
ค. อิทธิบาท        
ง. พรหมวิหาร

๔๗. หลักธรรมใดค้ำจุนโลก ไม่ให้เกิดความโหดร้าย ?
ก. เมตตา            
ข. กรุณา             
ค. มุทิตา             
ง. อุเบกขา
๔๘. นักเรียนรู้สึกสงสารทหารที่ได้รับบาดเจ็บ ชื่อว่ามีธรรมใด ?
ก. เมตตา             
ข. กรุณา             
ค. มุทิตา             
ง. อุเบกขา
๔๙. หลักธรรมใด ช่วยลดละความอิจฉาริษยาได้ ?
ก. เมตตา             
ข. กรุณา             
ค. มุทิตา
            
ง. อุเบกขา
๕๐. ในกรณีที่ใช้ความรักความสงสารความยินดีไม่ได้ ควรใช้ธรรมใด ?
ก. เมตตา             
ข. กรุณา             
ค. มุทิตา             
ง. อุเบกขา


ธรรมศึกษา ชั้นโท

ปัญหาและเฉลย วิชา อนุพุทธประวัติ

ระดับประถมศึกษา

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขหลังตรัสรู้ ณ สถานที่กี่แห่ง ?
ก. ๗ แห่ง            
ข. ๘ แห่ง                          
ค. ๙ แห่ง                           
ง. ๑๐ แห่ง
๒. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุข รวมทั้งหมดกี่สัปดาห์ ?
ก. ๗ สัปดาห์      
ข. ๘ สัปดาห์                     
ค. ๙ สัปดาห์                     
ง. ๑๐ สัปดาห์
๓. สัปดาห์ที่ ๒ ประทับยืนทางทิศใดของต้นพระศรีมหาโพธิ์ ?
ก. ทิศเหนือ        
ข. ทิศใต้                            
ค. ทิศตะวันออก
ง. ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ

๔. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขที่รัตนจงกรมเจดีย์สัปดาห์ที่เท่าไร ?
ก. สัปดาห์ที่ ๑    
ข. สัปดาห์ที่ ๒   
ค. สัปดาห์ที่ ๓
  
ง. สัปดาห์ที่ ๔
๕. สัปดาห์ที่ ๔ ขณะประทับนั่งขัดสมาธิที่รัตนฆรเจดีย์ทรงพิจารณาอะไร ?
ก. วินัยปิฎก        
ข. สุตันตปิฎก    
ค. อภิธรรมปิฎก
              
ง. ถูกทุกข้อ
๖. มุจลินทนาคราชขนดบังลมฝนให้พระพุทธเจ้าในสัปดาห์ที่เท่าไร ?
ก. สัปดาห์ที่ ๔   
ข. สัปดาห์ที่ ๕   
ค. สัปดาห์ที่ ๖
   
ง. สัปดาห์ที่ ๗
๗. อชปาลนิโครธ หมายถึงต้นไม้อะไร ?
ก.ต้นไทร            
ข. ต้นจิก                            
ค.ต้นเกตุ                            
ง. ต้นโพธิ์
๘. บุคคลใด มีปัญญาเฉียบแหลมเพียงยกหัวข้อธรรมก็รู้แจ้งทันที ?
ก. อุคฆฏิตัญญู   
ข. วิปจิตัญญู                     
ค. เนยยะ                           
ง. ปทปรมะ
๙. วิปจิตัญญูบุคคล เปรียบเหมือนบัวชนิดใด ?
ก. บัวพ้นน้ำ       
ข. บัวเสมอน้ำ
   
ค. บัวจมน้ำ                       
ง. บัวจมอยู่ในโคลนตม
๑๐. บัวจมน้ำ คอยเบ่งบานในวันมะรืนนี้ อุปมาได้กับบุคคลใด ?
ก. อุคฆฏิตัญญู   
ข. วิปจิตัญญู                     
ค. เนยยะ
                          
ง. ปทปรมะ
๑๑. ผู้ใด ทูลถามพระพุทธเจ้าว่าใครเป็นศาสดาของพระองค์ ?
ก. อุปกาชีวก      
ข. สัญชัย                           
ค. หมอชีวก                      
ง. อุปติสสะ
๑๒. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปป่าอิสิปตนมฤคทายวันเพื่อโปรดใคร ?
ก. ชฎิล ๓ พี่น้อง              
ข. ปัญจวัคคีย์
    
ค.อสิตดาบส                     
ง. สัญชัย
๑๓. ปัญจวัคคีย์เห็นพระพุทธเจ้าเสด็จมา มีความตั้งใจจะไม่ทำสิ่งใด ?
ก. ไม่ไหว้           
ข. ไม่ต้อนรับ                    
ค. ไม่รับบาตร    
ง. ถูกทุกข้อ

๑๔. ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ผู้ได้ดวงตาเห็นธรรมคนแรก คือใคร ?
ก. โกณฑัญญะ   
ข. วัปปะ                            
ค. ภัททิยะ                         
ง. มหานามะ
๑๕. กามสุขัลลิกานุโยค คือการหมกมุ่นในความสุขเรื่องใด ?
ก. สมาธิ                            
ข. วิเวก
ค. ฌาน
ง. กาม
๑๖. ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร ?
ก. ปฐมเทศนา    
ข. อริยสัจ           
ค. โอวาทปาฏิโมกข์                       
ง. ปัจฉิมโอวาท
๑๗. พระภิกษุองค์แรกในพระพุทธศาสนา ชื่อว่าอะไร?
ก. อัญญาโกณฑัญญะ       
ข. วัปปะ             
ค. ภัททิยะ                         
ง. มหานามะ
๑๘. มัชฌิมาปฏิปทา เปรียบเหมือนสายพิณมีลักษณะเช่นใด ?
ก. ตึงเกินไป       
ข. หย่อนเกินไป
ค. ไม่ตึงไม่หย่อน
            
ง. ถูกทุกข้อ
๑๙. พระพุทธเจ้าทรงจำพรรษาแรก ณ สถานที่ใด ?
ก. เชตะวัน          
ข. เวฬุวัน            
ค. อิสิปตนมฤคทายวัน
   
ง. ลัฏฐิวัน
๒๐. พระปัญจวัคคีย์ฟังอนัตตลักขณสูตรจบ บรรลุพระอริยบุคคลชั้นใด ?
ก. โสดาบัน        
ข. สกทาคามี                     
ค.อนาคามี                         
ง. พระอรหันต์

๒๑. ยสกุลบุตร มีเรือนเป็นที่อยู่ใน ๓ ฤดูกี่หลัง ?
ก. ๓ หลัง            
ข. ๔ หลัง                          
ค. ๕ หลัง                          
ง. ๖ หลัง
๒๒. ยสกุลบุตร อยู่ในเมืองใด ?
ก. ราชคฤห์         
ข. ไพศาลี           
ค. พาราณสี
                      
ง. สาวัตถี
๒๓. ผู้ใด อุทานว่า ที่นี่วุ่นวายหนอ ที่นี่ขัดข้องหนอ ?
ก. อุปกาชีวก      
ข. โกณฑัญญะ   
ค. อัสสชิ             
ง. ยสกุลบุตร

๒๔. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ยสกุลบุตรด้วยกถาใด ?
ก. อนุปุพพิกถา  
ข. กถาวัตถุ         
ค. มงคลกถา                     
ง. เมตตากถา
๒๕. ยสกุลบุตร ฟังอนุปุพพิกถาแล้วได้บรรลุเป็นอริยบุคคลชั้นใด ?
ก. พระโสดาบัน
ข. พระสกทาคามี             
ค. พระอนาคามี
ง. พระอรหันต์

๒๖. บุคคลใด เป็นเตวาจิกอุบาสก คนแรกในพระพุทธศาสนา ?
ก. บิดาของยสกุลบุตร      
ข. อุปกาชีวก                     
ค. ยสกุลบุตร      
ง. ปัญจวัคคีย์

๒๗. พรรษาแรกหลังการตรัสรู้ ได้มีพระอรหันตสาวกเกิดขึ้นกี่องค์ ?
ก. ๔๐ องค์         
ข. ๕๐ องค์                        
ค. ๖๐ องค์
                        
ง. ๗๐ องค์
๒๘. ภัททวัคคีย์ ได้พบกับพระพุทธเจ้า ณ สถานที่ใด ?
ก. ไร่อ้อย            
ข. ไร่ฝ้าย
           
ค. ไร่ข้าวสาลี     
ง. ไร่มัน
๒๙. ภัททวัคคีย์ฟังพระธรรมเทศนาแล้ว ได้เป็นอริยบุคคลสูงสุดชั้นใด ?
ก. พระโสดาบัน
ข. พระสกทาคามี             
ค. พระอนาคามี

ง. พระอรหันต์
๓๐. ชฎิล ๓ พี่น้อง ออกบวชจากตระกูลใด ?
ก. กาลามโคตร  
ข. โคตมโคตร    
ค. กัจจายนโคตร              
ง. กัสสปโคตร

๓๑. ชฎิล ๓ พี่น้อง ก่อนบวชในพระพุทธศาสนาเคยนับถือลัทธิใด ?
ก. บูชาไฟ           
ข. บูชาน้ำ                          
ค. บูชาลม           
ง. บูชาดิน
๓๒. ชฎิล ๓ พี่น้อง คนโตชื่อว่าอะไร ?
ก. อุรุเวลกัสสปะ               
ข. นทีกัสสปะ    
ค. คยากัสสปะ   
ง. มหากัสสปะ
๓๓. สัตว์ชนิดใด อาศัยอยู่ในสถานที่บูชาของอุรุเวลกัสสปะ ?
ก. พญาครุฑ       
ข. พญานาค
                     
ค. พญาวานร      
ง. พญาราชสีห์
๓๔. อาทิตตปริยายสูตร ทรงแสดงแก่ภิกษุ ๑,๐๐๓ รูป ณ ฝั่งแม่น้ำใด ?
ก. คยา                 
ข. คงคา               
ค. อโนมา           
ง. เนรัญชรา
๓๕. พระเจ้าพิมพิสารเป็นกษัตริย์ปกครองแคว้นใด ?
ก. กาสี                
ข. มคธ

ค. โกศล              
ง. วัชชี
๓๖. แคว้นใด เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาแห่งแรก ?
ก. กาสี                
ข. โกศล              
ค. มคธ

ง. วัชชี
๓๗. สวนตาลหนุ่ม มีชื่อว่าอะไร ?
ก. เชตวัน            
ข. ลัฏฐิวัน
         
ค. เวฬุวัน            
ง. อัมพวัน
๓๘. ในพระพุทธศาสนา วัดเวฬุวันเป็นวัดแห่งที่เท่าไร ?
ก. แห่งแรก         
ข. แห่งที่ ๒        
ค. แห่งที่ ๓         
ง. แห่งที่ ๔
๓๙. พระเจ้าพิมพิสารได้ตั้งความปรารถนาไว้กี่ประการ ?
ก. ๓ ประการ     
ข. ๔ ประการ     
ค. ๕ ประการ
    
ง. ๖ ประการ
๔๐. อุปติสสมาณพ เกิดในตระกูลใด ?
ก. กษัตริย์           
ข. พราหมณ์
                    
ค. แพศย์             
ง. ศูทร
๔๑. บิดาของอุปติสสมาณพ ชื่อว่าอะไร ?
ก. ราธะ                             
ข. โสตถิยะ                        
ค. ลักษณะ          
ง. วังคันตะ
๔๒. มารดาของอุปติสสมาณพ ชื่อว่าอะไร ?
ก. สารี                 
ข. ปชาบดี                         
ค. โมคคัลลี        
ง. ยโสธรา
๔๓. โกลิตมาณพมีเพื่อนสนิทชื่อว่าอะไร ?
ก. อุปติสสะ        
ข. ปิงคิยะ           
ค. นันทะ            
ง. สิงคาลกะ
๔๔. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ มีบริวารคนละเท่าไร ?
ก. ๔๐๐               
ข. ๕๐๐

ค. ๖๐๐
ง. ๗๐๐
๔๕. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ ขณะดูมหรสพเกิดความรู้สึกอย่างไร ?
ก. สนุกสนาน    
ข. มีความสุข                     
ค. ง่วงนอน         
ง. เบื่อหน่าย

๔๖. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ ไปบวชศึกษาอยู่ในสำนักของใคร ?
ก. สัญชัยปริพาชก            
ข. นิครนถ์          
ค. อชิตเกสกัมพล             
ง. มักขลิโคสาล
๔๗. พระอรหันต์องค์ใด ได้รับยกย่องว่ามีปัญญามาก ?
ก. พระโมคคัลลานะ        
ข. พระสารีบุตร

ค. พระอานนท์   
ง. พระราหุล
๔๘. พระโมคคัลลานะสำเร็จเป็นพระอรหันต์หลังจากอุปสมบทได้กี่วัน ?
ก. ๗ วัน              
ข. ๘ วัน                             
ค. ๙ วัน              
ง. ๑๐ วัน
๔๙. พระสารีบุตร ได้รับยกย่องให้เป็นอัครสาวกเบื้องใด ?
ก. เบื้องซ้าย        
ข. เบื้องขวา
                      
ค. เบื้องหน้า  
ง. เบื้องหลัง
๕๐. พระพุทธเจ้าทรงแสดงโทษของความยึดมั่นถือมั่นด้วยทิฏฐิ ๓ แก่ใคร ?
ก. ยสะ                
ข.สารีบุตร                         
ค. โมคคัลลานะ                
ง. ทีฆนขปริพาชก


ธรรมศึกษา ชั้นโท

ปัญหาและเฉลย วิชา อุโบสถศีล (วินัย)

ระดับประถมศึกษา

สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. คําว่า อุโบสถ แปลว่าอะไร ?
ก. เข้าจำ                            
ข. จำศีล              
ค. เข้าพรรษา      
ง. ออกพรรษา
๒. ศีลที่คนถืออุโบสถต้องรักษา เรียกว่าอะไร ?
ก. เบญจศีล         
ข. จุลศีล              
ค. มหาศีล                          
ง. อุโบสถศีล

๓. ข้อใด มีข้อปฏิบัติเคร่งครัดกว่าศีล ๕ ?
ก. ถือศีล ๘         
ข. กินเจ               
ค. กินผัก                            
ง. งดเนื้อสัตว์
๔. พระพุทธเจ้าทรงใช้ศีลข้อใด เป็นหลักปฏิบัติของคนถืออุโบสถ ?
ก. ศีล ๕              
ข. ศีล ๘
             
ค. ศีล ๑๐                           
ง. ศีล ๒๒๗
๕. การรักษาอุโบสถศีล เป็นวิธีปฏิบัติของใคร ?
ก. อุบาสกอุบาสิกา            
ข. ภิกษุ               
ค. ภิกษุณี            
ง. สามเณร
๖. ข้อใด เป็นวิธีรักษาอุโบสถก่อนพุทธกาล ?
ก. กลั้นลมหายใจ             
ข. ทรมานตน     
ค. อดอาหาร
                     
ง. บูชาไฟ
๗. พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้รักษาปกติอุโบสถในวันใด ?
ก. ๘ ค่ำ               
ข. ๑๔ ค่ำ                           
ค. ๑๕ ค่ำ                           
ง. ถูกทุกข้อ

๘. การรักษาอุโบสถในพระพุทธศาสนา เกิดขึ้นเมื่อใด ?
ก. ก่อนผนวช     
ข. ก่อนตรัสรู้                    
ค. หลังตรัสรู้
                    
ง. หลังปรินิพพาน
๙. ข้อใด เป็นองค์ประกอบสำคัญในการรักษาอุโบสถ ?
ก. วัด                   
ข. ผู้ให้ศีล                          
ค. ชุดขาว                          
ง. ไตรสรณคมน์
๑๐. คําว่า รตนะ หรือ รัตนะ ตรงกับคําใด ?
ก. แก้ว                
ข. แหวน                           
ค. เงิน   
ง. ทอง
๑๑. คําว่า พระรัตนตรัย ในพระพุทธศาสนา หมายถึงข้อใด ?
ก. พระพุทธ        
ข. พระธรรม                     
ค. พระสงฆ์        
ง. ถูกทุกข้อ

๑๒. การถึงไตรสรณคมน์หมายถึงข้อใด ?
ก. กินเจ                             
ข. ถือเป็นที่พึ่ง
  
ค. บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์          
ง. บูชาเทพเจ้า
๑๓. การเข้าถึงไตรสรณคมน์ เพื่อวัตถุประสงค์ใด ?
ก. กําจัดทุกข์      
ข. เสริมดวง                      
ค. โชคลาภ                        
ง. ความรัก
๑๔. การมีพระรัตนตรัยเป็นที่ยึดเหนี่ยวให้ประโยชน์ด้านใด ?
ก. จิตใจ                             
ข. การใช้ชีวิต     
ค. แบบอย่างความดีงาม   
ง. ถูกทุกข้อ

๑๕. การเข้าถึงไตรสรณคมน์ ให้มีความเชื่อเรื่องใด ?
ก. ไสยศาสตร์    
ข. โหราศาสตร์  
ค. คําสอนพระพุทธเจ้า
   
ง. การดูดวง
๑๖. คําว่า โลกวิทู กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า  
ข. พระธรรม                     
ค. พระสงฆ์                       
ง. ถูกทุกข้อ
๑๗. คําว่า เอหิปัสสิโก กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า  
ข. พระธรรม
                    
ค. พระสงฆ์                       
ง. ถูกทุกข้อ
๑๘. คําว่า สุปฏิปันโน กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า  
ข. พระธรรม      
ค. พระสงฆ์
                     
ง. ถูกทุกข้อ
๑๙. บุคคลในข้อใด ไม่มั่นคงในการถือสรณคมน์?
ก. พระโสดาบัน  
ข. พระอนาคามี
ค. พระอรหันต์   
ง. ปุถุชนทั่วไป

๒๐. การฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ตรงกับข้อใด ?
ก. ปาณาติบาต   
ข. อทินนาทาน  
ค. มุสาวาท                        
ง. วิกาลโภชนา
๒๑. อุโบสถศีลข้อ ๑ ทำให้ผู้รักษาเป็นคนเช่นไร ?
ก. กตัญญู            
ข. พูดจริง                          
ค. มีเมตตา
                       
ง. ซื่อสัตย์
๒๒. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๑ เป็นการแสดงออกถึงความดีข้อใด ?
ก. เมตตา            
ข. เสียสละ                        
ค. ซื่อตรง                          
ง. อดทน
๒๓. อุโบสถศีลข้อ ๒ ห้ามขโมยของใคร ?
ก. พ่อแม่             
ข. ครู    
ค. เพื่อน              
ง. ถูกทุกข้อ

๒๔. ข้อใด เป็นความผิดในการรักษาอุโบสถศีลข้อ ๒ ?
ก. แต่งหน้า         
ข. ทาปาก           
ค. ขโมยของ
      
ง. ร้องเพลง
๒๕. อุโบสถศีลข้อ ๒ เน้นการไม่เบียดเบียนกันในเรื่องใด ?
ก. ชีวิต                
ข. จิตใจ              
ค. ร่างกาย                          
ง. ทรัพย์สิน

๒๖. อุโบสถศีลข้อ ๓ ห้ามเรื่องใด ?
ก. ดื่มสุรา           
ข. เพศสัมพันธ์
 
ค. พูดเท็จ            
ง. แต่งตัว

๒๗. อุโบสถศีลข้อ ๓ ทำให้กิเลสใดเบาบางลง ?
ก. ราคะ               
ข. โทสะ             
ค. โมหะ             
ง. ถูกทุกข้อ
๒๘. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๔ เป็นการสำรวมระวังเรื่องใด ?
ก. การพูด           
ข. การกิน           
ค. การนอน        
ง. การแต่งตัว
๒๙. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๔ ทำให้เป็นคนเช่นไร ?
ก. ขยัน                              
ข. ประหยัด                       
ค. ซื่อสัตย์
         
ง. อดทน
๓๐. ข้อใด เป็นข้อห้ามของอุโบสถศีลข้อ ๕ ?
ก. ฆ่าสัตว์           
ข. ลักทรัพย์                       
ค. พูดคําหยาบ   
ง. ดื่มสุรา

๓๑. อุโบสถศีลข้อ ๕ ทำให้ผู้รักษามีคุณลักษณะใด ?
ก. มีสติรอบคอบ               
ข. หากินสุจริต   
ค. มีจิตอาสา       
ง. มีสัจจะ
๓๒. เครื่องดื่มชนิดใด อนุญาตให้ดื่มได้ในขณะรักษาอุโบสถศีล ?
ก. น้ำมะม่วง      
ข. น้ำกระท่อม   
ค. น้ำกัญชา                       
ง. เหล้า
๓๓. อุโบสถศีลข้อ ๖ ให้งดเรื่องใดในเวลายามวิกาล ?
ก. ดื่มน้ำ                            
ข. บริโภคอาหาร
              
ค. ทาน้ำหอม      
ง. ร้องเพลง
๓๔. อุโบสถศีลข้อ ๖ ทำให้ไม่ต้องกังวลในเรื่องใด ?
ก. เงิน                 
ข. โทรศัพท์                      
ค. อาหาร
                          
ง. ชุดนักเรียน
๓๕. ข้อใด เป็นสิ่งต้องห้ามของอุโบสถศีลข้อ ๗ ?
ก. อาหาร            
ข. เครื่องดื่ม                      
ค. เครื่องนอน     
ง. เครื่องสําอาง

๓๖. อุโบสถศีลข้อ ๗ ต้องการให้ตัดกังวลเรื่องใด ?
ก. การกิน           
ข. การแต่งตัว
    
ค. การนอน                       
ง. การเที่ยว
๓๗. ข้อใด เป็นความเข้าใจผิดเกี่ยวกับอุโบสถศีลข้อ ๘ ?
ก. ห้ามนอน       
ข. ห้ามที่นอนสูง              
ค. ห้ามที่นั่งสูง   
ง. ถูกทุกข้อ
๓๘. ที่นั่งที่นอนประเภทใด เป็นข้อห้ามสำหรับผู้รักษาอุโบสถศีล ?
ก. สูงใหญ่          
ข. ยัดนุ่น             
ค. ยัดสำลี           
ง. ถูกทุกข้อ

๓๙. การรักษาอุโบสถศีลให้ครบเวลาตามกำหนด ควรสมาทานตอนใด ?
ก. ตอนเช้า          
ข. ตอนเที่ยง       
ค. ตอนบ่าย        
ง. ตอนเย็น
๔๐. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรปฏิบัติตนอย่างไร ?
ก. สวดมนต์       
ข. ฟังเทศน์                        
ค. นั่งสมาธิ                       
ง. ถูกทุกข้อ

๔๑. การรักษาอุโบสถ นับเข้าในไตรสิกขาใด ?
ก. ศีล                  
ข. สมาธิ              
ค. ปัญญา            
ง. ถูกทุกข้อ
๔๒. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรสนทนาเรื่องใด ?
ก. ครอบครัว      
ข. การสู้รบ         
ค. ศีลธรรม
       
ง. ไร้สาระ
๔๓. ผู้รักษาอุโบสถศีล ไม่ควรเชื่อถือเรื่องใด ?
ก. หลักกรรม      
ข. ข่าวลือ
           
ค. บุญ   
ง. บาป
๔๔. ข้อใด ใช้เป็นข้ออ้างไม่ได้ เพื่อจะไม่รักษาอุโบสถศีล ?
ก. ความพิการ    
ข. ความแก่ชรา  
ค. ความยากจน  
ง. ถูกทุกข้อ

๔๕. อุโบสถศีล สามารถรักษาได้ในสถานที่ใด ?
ก. วัด                   
ข. บ้าน
ค. โรงเรียน                       
ง. ถูกทุกข้อ

๔๖. พระพุทธเจ้าตรัสว่า อุโบสถศีลได้บุญมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับข้อใด ?
ก. ตั้งใจรักษา     
ข. รักษาที่วัด                     
ค. รักษาที่บ้าน   
ง. รักษาหลายวัน
๔๗. การรักษาอุโบสถศีล ควรให้เวลาหมดไปกับเรื่องใด ?
ก. คุยโทรศัพท์   
ข. ทำความดี      
              
ค. ติฉินนินทา    
ง. เล่นเกมส์
๔๘. อุโบสถประเภทใด มีอานิสงส์สูงสุด ได้บุญมากที่สุด ?
ก. โคปาลกอุโบสถ          
ข. นิคัณฐอุโบสถ              
ค. อริยอุโบสถ
   
ง. ถูกทุกข้อ
๔๙. การรักษาอุโบสถ เปรียบเหมือนคนเลี้ยงโค ได้แก่ข้อใด ?
ก. โคปาลกอุโบสถ            
ข. นิคัณฐอุโบสถ              
ค. อริยอุโบสถ   
ง. ถูกทุกข้อ
๕๐. อานิสงส์การรักษาอุโบสถศีลอย่างต่ำ คือข้อใด ?
ก. เป็นเทวดา      
ข. เป็นพรหม     
ค. เป็นพระอรหันต์                         
ง. ถูกทุกข้อ