
ธรรมศึกษา ชั้นโท
ปัญหา วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม
ระดับประถมศึกษา
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

ททมาโน ปิโย โหติ.
ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก.
คัมภีร์ที่มา : อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต (องฺ. ปญฺจก.)
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล โดยใช้สุภาษิตที่สนามหลวงแผนกธรรมกำหนดมาให้ จำนวน ๕ สุภาษิตข้างล่างนี้ มาประกอบอ้างอิงเพียง ๒ สุภาษิต และสุภาษิตที่อ้างมานั้น ควรอธิบายเชื่อมความให้สมกับเรื่องในกระทู้ตั้ง
ในชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในกระดาษใบตอบตั้งแต่ ๓ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
——————-
ให้เวลา ๓ ชั่วโมง
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้.
คัมภีร์ที่มา : สังยุตตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส.)
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น.
คัมภีร์ที่มา : ทีฆนิกาย มหาวรรค (ที. มหา.)
อสาธุํ สาธุนา ชิเน.
พึงชนะคนไม่ดีด้วยความดี.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ.)
ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ.
บุญอันโจรนําไปไม่ได้.
คัมภีร์ที่มา : สังยตุตนิกาย สคาถวรรค (สํ. ส.)
สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
ความสั่งสมขึ้นซึ่งบุญ นําสุขมาให้.
คัมภีร์ที่มา : ขุททกนิกาย ธรรมบท (ขุ. ธ.)

ธรรมศึกษา ชั้นโท
ปัญหาและเฉลย วิชา ธรรม
ระดับประถมศึกษา
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. บุญกิริยาวัตถุ หมายถึงอะไร ?
ก. เหตุเกิดบุญ
ข. วิธีทำบุญ
ค. หลักการทำความดี
ง. ถูกทุกข้อ
๒. อานิสงส์ผลบุญ คืออะไร ?
ก. ความสุข
ข. ความเจริญ
ค. ความสบายใจ
ง. ถูกทุกข้อ
๓. บริจาคทรัพย์สิ่งของช่วยทหารแนวหน้า จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๔. ไม่โพสต์ข้อความเท็จลงโซเชียลมีเดีย จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๕. การฝึกอบรมจิตใจ จัดเป็นบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๖. จะกําจัดความโลภ ต้องบําเพ็ญ บุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๗. จะกําจัดโมหะความโง่เขลา ต้องบําเพ็ญบุญกิริยาวัตถุใด ?
ก. ทานมัย
ข. สีลมัย
ค. ภาวนามัย
ง. ปัตติทานมัย
๘. ในวุฑฒิธรรม ๔ สัปปุริสสังเสวะ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี
ข. ฟังวจีโดยเคารพ
ค. นอบนบด้วยพินิจ
ง. ถูกทุกข้อ
๙. ในวุฑฒิธรรม ๔ สัทธัมมัสสวนะ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี
ข. ฟังวจีโดยเคารพ
ค. นอบนบด้วยพินิจ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๐. ในวุฑฒิธรรม ๔ โยนิโสมนสิการ หมายถึงสํานวนไทยในข้อใด ?
ก. คบคนดี
ข. ฟังวจีโดยเคารพ
ค. นอบนบด้วยพินิจ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๑. ข้อใด เป็นความหมายของโยนิโสมนสิการ ?
ก. คิดไตร่ตรอง
ข. คิดถูกวิธี
ค. คิดมีระบบ
ง. ถูกทุกข้อ
๑๒. ธรรมที่เป็นเสมือนล้อรถนำไปสู่จุดหมาย เรียกว่า อะไร ?
ก. วุฑฒิ ๔
ข. จักร ๔
ค. ปธาน ๔
ง. อธิษฐาน ๔
๑๓. ปฏิรูปเทสวาสะ แปลว่าอะไร ?
ก. อยู่ในประเทศที่สงบร่มเย็น
ข. คบคนดี
ค. ตั้งตนดี
ง. ถูกทุกข้อ
๑๔. ประเทศในคําว่า ปฏิรูปเทสวาสะ ต้องมีองค์ประกอบใด ?
ก. มีความเจริญ
ข. มีคนดีมาก
ค. มีเศรษฐกิจดี
ง. ถูกทุกข้อ
๑๕. คําว่า สัปปุริสูปัสสยะ (คบสัตบุรุษ) หมายถึงการทำเช่นไร ?
ก. สนทนา
ข. ปรึกษา
ค. สอบถาม
ง. ถูกทุกข้อ
๑๖. ข้อใด เป็นความหมายของคําว่า อัตตสัมมาปณิธิ ?
ก. คบคนดี
ข. ตั้งตนไว้ชอบ
ค. มีบุญเก่า
ง. ถูกทุกข้อ
๑๗. อัตตสัมมาปณิธิ เป็นข้อยืนยันว่า สังคมจะดีได้ต้องเริ่มที่ใคร ?
ก. ตนเอง
ข. เพื่อน ๆ
ค. พ่อแม่
ง. ครูอาจารย์
๑๘. ปุพเพกตปุญญตา แปลสั้น ๆ ว่าอย่างไร ?
ก. มีบุญน้อย
ข. มีบุญมาก
ค. มีบุญใหม่
ง. มีบุญเก่า
๑๙. จักร ๔ ข้อใด สำคัญที่สดุ ?
ก. อยู่ถิ่นดี
ข. คบคนดี
ค. ตั้งตนไว้ดี
ง. ทำบุญมาดี
๒๐. ผู้ปกครองหรือผู้นําควรงดเว้นอะไร จึงจะไม่เสียความเที่ยงธรรม ?
ก. อคติ
ข. อรติ
ค. มติ
ง. คติ
๒๑. ฉันทาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ
ข. ไม่ชอบ
ค. โง่เขลา
ง. เกรงกลัว
๒๒. โทสาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ
ข. ไม่ชอบ
ค. โง่เขลา
ง. เกรงกลัว
๒๓. โมหาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ
ข. ไม่ชอบ
ค. โง่เขลา
ง. เกรงกลัว
๒๔. ภยาคติ ลำเอียงเพราะอะไร ?
ก. ชอบ
ข. ไม่ชอบ
ค. โง่เขลา
ง. เกรงกลัว
๒๕. ผู้ที่ลำเอียงด้วยอคติใด อาจไม่ได้มีความจงใจที่จะลำเอียง ?
ก. ฉันทาคติ
ข. โทสาคติ
ค. โมหาคติ
ง. ภยาคติ
๒๖. ความเกรงกลัวอิทธิพล ก่อให้เกิดอคติใด ?
ก. ฉันทาคติ
ข. โทสาคติ
ค. โมหาคติ
ง. ภยาคติ
๒๗. ผู้ที่ไม่ตกอยู่ในอำนาจของอคติ จะมีลักษณะเช่นใด ?
ก. มีเมตตา
ข. มีกรุณา
ค. มีมุทิตา
ง. มีความยุติธรรม
๒๘. ธรรมหมวดใด หมายถึงหลักความเพียรในพระพุทธศาสนา ?
ก. วุฑฒิ ๔
ข. จักร ๔
ค. ปธาน ๔
ง. อิทธิบาท ๔
๒๙. สังวรปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก. ระวังบาป
ข. ละบาป
ค. สร้างบุญ
ง. สั่งสมบุญ
๓๐. ปหานปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก. ระวังบาป
ข. ละบาป
ค. สร้างบุญ
ง. สั่งสมบุญ
๓๑. ภาวนาปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก.ระวังบาป
ข.ละบาป
ค.สร้างบุญ
ง.สั่งสมบุญ
๓๒. อนุรักขนาปธาน หมายถึงความเพียรในเรื่องใด ?
ก.ระวังบาป
ข.ละบาป
ค.สร้างบุญ
ง.สั่งสมบุญ
๓๓. เมื่อนักเรียนจะเกิดความเกียจคร้าน ควรใช้ความเพียรในข้อใด ?
ก. สังวรปธาน
ข. ปหานปธาน
ค. ภาวนาปธาน
ง. อนุรักขนาปธาน
๓๔. เมื่อนักเรียนเกิดความเกียจคร้านขึ้นมาแล้ว ควรใช้ความเพียรในข้อใด ?
ก. สังวรปธาน
ข. ปหานปธาน
ค. ภาวนาปธาน
ง. อนุรักขนาปธาน
๓๕. รักษาความดีดุจเกลือรักษาความเค็ม เป็นความหมายของปธานใด ?
ก. สังวรปธาน
ข. ปหานปธาน
ค. ภาวนาปธาน
ง. อนุรักขนาปธาน
๓๖. ธรรมที่ควรตั้งไว้ในใจ เรียกว่าอะไร ?
ก. วุฑฒิ
ข. จักร
ค. อธิษฐาน
ง. ปธาน
๓๗. ผู้ที่อธิษฐานอะไรได้สำเร็จ ต้องมีธรรมใด ?
ก. ปัญญา
ข. สัจจะ
ค. จาคะ
ง. ถูกทุกข้อ
๓๘. การศึกษาช่วยให้เกิดอธิษฐานธรรมข้อใดได้ ?
ก. ปัญญา
ข. สัจจะ
ค. จาคะ
ง. อุปสมะ
๓๙. คนที่มีอธิษฐานธรรมข้อสัจจะ มีลักษณะเช่นไร ?
ก. ตั้งใจเรียน
ข. ตั้งใจทำงาน
ค. ตั้งใจทำดี
ง. ถูกทุกข้อ
๔๐. อธิษฐานธรรมข้อใด ช่วยให้บุคคลลดละความเห็นแก่ตัว ?
ก. ปัญญา
ข. สัจจะ
ค. จาคะ
ง. อุปสมะ
๔๑. นักเรียนต้องประพฤติตามธรรมใด จึงจะประสบความสำเร็จ ?
ก. วุฑฒิ
ข. จักร
ค. อิทธิบาท
ง. อธิษฐาน
๔๒. นักเรียนชอบศึกษาหาความรู้ จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ
ข. วิริยะ
ค. จิตตะ
ง. วิมังสา
๔๓. นักเรียนขยันอ่านหนังสือทำการบ้านส่งงาน จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ
ข. วิริยะ
ค. จิตตะ
ง. วิมังสา
๔๔. นักเรียนสนใจอ่านหนังสือทบทวนบทเรียน จัดว่ามีธรรมใด ?
ก. ฉันทะ
ข. วิริยะ
ค. จิตตะ
ง. วิมังสา
๔๕. ในอิทธิบาท ๔ ข้อใดเป็นการใช้ปัญญาพิจารณาเหตุผล ?
ก. ฉันทะ
ข. วิริยะ
ค. จิตตะ
ง. วิมังสา
๔๖. หลักที่ว่า เอาใจเขามาใส่ใจเรา สงเคราะห์เข้าในหลักธรรมใด ?
ก. วุฑฒิ
ข. จักร
ค. อิทธิบาท
ง. พรหมวิหาร
๔๗. หลักธรรมใดค้ำจุนโลก ไม่ให้เกิดความโหดร้าย ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา
๔๘. นักเรียนรู้สึกสงสารทหารที่ได้รับบาดเจ็บ ชื่อว่ามีธรรมใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา
๔๙. หลักธรรมใด ช่วยลดละความอิจฉาริษยาได้ ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา
๕๐. ในกรณีที่ใช้ความรักความสงสารความยินดีไม่ได้ ควรใช้ธรรมใด ?
ก. เมตตา
ข. กรุณา
ค. มุทิตา
ง. อุเบกขา

ธรรมศึกษา ชั้นโท
ปัญหาและเฉลย วิชา อนุพุทธประวัติ
ระดับประถมศึกษา
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขหลังตรัสรู้ ณ สถานที่กี่แห่ง ?
ก. ๗ แห่ง
ข. ๘ แห่ง
ค. ๙ แห่ง
ง. ๑๐ แห่ง
๒. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุข รวมทั้งหมดกี่สัปดาห์ ?
ก. ๗ สัปดาห์
ข. ๘ สัปดาห์
ค. ๙ สัปดาห์
ง. ๑๐ สัปดาห์
๓. สัปดาห์ที่ ๒ ประทับยืนทางทิศใดของต้นพระศรีมหาโพธิ์ ?
ก. ทิศเหนือ
ข. ทิศใต้
ค. ทิศตะวันออก
ง. ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
๔. พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขที่รัตนจงกรมเจดีย์สัปดาห์ที่เท่าไร ?
ก. สัปดาห์ที่ ๑
ข. สัปดาห์ที่ ๒
ค. สัปดาห์ที่ ๓
ง. สัปดาห์ที่ ๔
๕. สัปดาห์ที่ ๔ ขณะประทับนั่งขัดสมาธิที่รัตนฆรเจดีย์ทรงพิจารณาอะไร ?
ก. วินัยปิฎก
ข. สุตันตปิฎก
ค. อภิธรรมปิฎก
ง. ถูกทุกข้อ
๖. มุจลินทนาคราชขนดบังลมฝนให้พระพุทธเจ้าในสัปดาห์ที่เท่าไร ?
ก. สัปดาห์ที่ ๔
ข. สัปดาห์ที่ ๕
ค. สัปดาห์ที่ ๖
ง. สัปดาห์ที่ ๗
๗. อชปาลนิโครธ หมายถึงต้นไม้อะไร ?
ก.ต้นไทร
ข. ต้นจิก
ค.ต้นเกตุ
ง. ต้นโพธิ์
๘. บุคคลใด มีปัญญาเฉียบแหลมเพียงยกหัวข้อธรรมก็รู้แจ้งทันที ?
ก. อุคฆฏิตัญญู
ข. วิปจิตัญญู
ค. เนยยะ
ง. ปทปรมะ
๙. วิปจิตัญญูบุคคล เปรียบเหมือนบัวชนิดใด ?
ก. บัวพ้นน้ำ
ข. บัวเสมอน้ำ
ค. บัวจมน้ำ
ง. บัวจมอยู่ในโคลนตม
๑๐. บัวจมน้ำ คอยเบ่งบานในวันมะรืนนี้ อุปมาได้กับบุคคลใด ?
ก. อุคฆฏิตัญญู
ข. วิปจิตัญญู
ค. เนยยะ
ง. ปทปรมะ
๑๑. ผู้ใด ทูลถามพระพุทธเจ้าว่าใครเป็นศาสดาของพระองค์ ?
ก. อุปกาชีวก
ข. สัญชัย
ค. หมอชีวก
ง. อุปติสสะ
๑๒. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปป่าอิสิปตนมฤคทายวันเพื่อโปรดใคร ?
ก. ชฎิล ๓ พี่น้อง
ข. ปัญจวัคคีย์
ค.อสิตดาบส
ง. สัญชัย
๑๓. ปัญจวัคคีย์เห็นพระพุทธเจ้าเสด็จมา มีความตั้งใจจะไม่ทำสิ่งใด ?
ก. ไม่ไหว้
ข. ไม่ต้อนรับ
ค. ไม่รับบาตร
ง. ถูกทุกข้อ
๑๔. ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ผู้ได้ดวงตาเห็นธรรมคนแรก คือใคร ?
ก. โกณฑัญญะ
ข. วัปปะ
ค. ภัททิยะ
ง. มหานามะ
๑๕. กามสุขัลลิกานุโยค คือการหมกมุ่นในความสุขเรื่องใด ?
ก. สมาธิ
ข. วิเวก
ค. ฌาน
ง. กาม๑๖. ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าอะไร ?
ก. ปฐมเทศนา
ข. อริยสัจ
ค. โอวาทปาฏิโมกข์
ง. ปัจฉิมโอวาท
๑๗. พระภิกษุองค์แรกในพระพุทธศาสนา ชื่อว่าอะไร?
ก. อัญญาโกณฑัญญะ
ข. วัปปะ
ค. ภัททิยะ
ง. มหานามะ
๑๘. มัชฌิมาปฏิปทา เปรียบเหมือนสายพิณมีลักษณะเช่นใด ?
ก. ตึงเกินไป
ข. หย่อนเกินไป
ค. ไม่ตึงไม่หย่อน
ง. ถูกทุกข้อ
๑๙. พระพุทธเจ้าทรงจำพรรษาแรก ณ สถานที่ใด ?
ก. เชตะวัน
ข. เวฬุวัน
ค. อิสิปตนมฤคทายวัน
ง. ลัฏฐิวัน
๒๐. พระปัญจวัคคีย์ฟังอนัตตลักขณสูตรจบ บรรลุพระอริยบุคคลชั้นใด ?
ก. โสดาบัน
ข. สกทาคามี
ค.อนาคามี
ง. พระอรหันต์
๒๑. ยสกุลบุตร มีเรือนเป็นที่อยู่ใน ๓ ฤดูกี่หลัง ?
ก. ๓ หลัง
ข. ๔ หลัง
ค. ๕ หลัง
ง. ๖ หลัง
๒๒. ยสกุลบุตร อยู่ในเมืองใด ?
ก. ราชคฤห์
ข. ไพศาลี
ค. พาราณสี
ง. สาวัตถี
๒๓. ผู้ใด อุทานว่า ที่นี่วุ่นวายหนอ ที่นี่ขัดข้องหนอ ?
ก. อุปกาชีวก
ข. โกณฑัญญะ
ค. อัสสชิ
ง. ยสกุลบุตร
๒๔. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ยสกุลบุตรด้วยกถาใด ?
ก. อนุปุพพิกถา
ข. กถาวัตถุ
ค. มงคลกถา
ง. เมตตากถา
๒๕. ยสกุลบุตร ฟังอนุปุพพิกถาแล้วได้บรรลุเป็นอริยบุคคลชั้นใด ?
ก. พระโสดาบัน
ข. พระสกทาคามี
ค. พระอนาคามี
ง. พระอรหันต์
๒๖. บุคคลใด เป็นเตวาจิกอุบาสก คนแรกในพระพุทธศาสนา ?
ก. บิดาของยสกุลบุตร
ข. อุปกาชีวก
ค. ยสกุลบุตร
ง. ปัญจวัคคีย์
๒๗. พรรษาแรกหลังการตรัสรู้ ได้มีพระอรหันตสาวกเกิดขึ้นกี่องค์ ?
ก. ๔๐ องค์
ข. ๕๐ องค์
ค. ๖๐ องค์
ง. ๗๐ องค์
๒๘. ภัททวัคคีย์ ได้พบกับพระพุทธเจ้า ณ สถานที่ใด ?
ก. ไร่อ้อย
ข. ไร่ฝ้าย
ค. ไร่ข้าวสาลี
ง. ไร่มัน
๒๙. ภัททวัคคีย์ฟังพระธรรมเทศนาแล้ว ได้เป็นอริยบุคคลสูงสุดชั้นใด ?
ก. พระโสดาบัน
ข. พระสกทาคามี
ค. พระอนาคามี
ง. พระอรหันต์
๓๐. ชฎิล ๓ พี่น้อง ออกบวชจากตระกูลใด ?
ก. กาลามโคตร
ข. โคตมโคตร
ค. กัจจายนโคตร
ง. กัสสปโคตร
๓๑. ชฎิล ๓ พี่น้อง ก่อนบวชในพระพุทธศาสนาเคยนับถือลัทธิใด ?
ก. บูชาไฟ
ข. บูชาน้ำ
ค. บูชาลม
ง. บูชาดิน
๓๒. ชฎิล ๓ พี่น้อง คนโตชื่อว่าอะไร ?
ก. อุรุเวลกัสสปะ
ข. นทีกัสสปะ
ค. คยากัสสปะ
ง. มหากัสสปะ
๓๓. สัตว์ชนิดใด อาศัยอยู่ในสถานที่บูชาของอุรุเวลกัสสปะ ?
ก. พญาครุฑ
ข. พญานาค
ค. พญาวานร
ง. พญาราชสีห์
๓๔. อาทิตตปริยายสูตร ทรงแสดงแก่ภิกษุ ๑,๐๐๓ รูป ณ ฝั่งแม่น้ำใด ?
ก. คยา
ข. คงคา
ค. อโนมา
ง. เนรัญชรา
๓๕. พระเจ้าพิมพิสารเป็นกษัตริย์ปกครองแคว้นใด ?
ก. กาสี
ข. มคธ
ค. โกศล
ง. วัชชี
๓๖. แคว้นใด เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาแห่งแรก ?
ก. กาสี
ข. โกศล
ค. มคธ
ง. วัชชี
๓๗. สวนตาลหนุ่ม มีชื่อว่าอะไร ?
ก. เชตวัน
ข. ลัฏฐิวัน
ค. เวฬุวัน
ง. อัมพวัน
๓๘. ในพระพุทธศาสนา วัดเวฬุวันเป็นวัดแห่งที่เท่าไร ?
ก. แห่งแรก
ข. แห่งที่ ๒
ค. แห่งที่ ๓
ง. แห่งที่ ๔
๓๙. พระเจ้าพิมพิสารได้ตั้งความปรารถนาไว้กี่ประการ ?
ก. ๓ ประการ
ข. ๔ ประการ
ค. ๕ ประการ
ง. ๖ ประการ
๔๐. อุปติสสมาณพ เกิดในตระกูลใด ?
ก. กษัตริย์
ข. พราหมณ์
ค. แพศย์
ง. ศูทร
๔๑. บิดาของอุปติสสมาณพ ชื่อว่าอะไร ?
ก. ราธะ
ข. โสตถิยะ
ค. ลักษณะ
ง. วังคันตะ๔๒. มารดาของอุปติสสมาณพ ชื่อว่าอะไร ?
ก. สารี
ข. ปชาบดี
ค. โมคคัลลี
ง. ยโสธรา
๔๓. โกลิตมาณพมีเพื่อนสนิทชื่อว่าอะไร ?
ก. อุปติสสะ
ข. ปิงคิยะ
ค. นันทะ
ง. สิงคาลกะ
๔๔. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ มีบริวารคนละเท่าไร ?
ก. ๔๐๐
ข. ๕๐๐
ค. ๖๐๐
ง. ๗๐๐
๔๕. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ ขณะดูมหรสพเกิดความรู้สึกอย่างไร ?
ก. สนุกสนาน
ข. มีความสุข
ค. ง่วงนอน
ง. เบื่อหน่าย
๔๖. อุปติสสมาณพและโกลิตมาณพ ไปบวชศึกษาอยู่ในสำนักของใคร ?
ก. สัญชัยปริพาชก
ข. นิครนถ์
ค. อชิตเกสกัมพล
ง. มักขลิโคสาล
๔๗. พระอรหันต์องค์ใด ได้รับยกย่องว่ามีปัญญามาก ?
ก. พระโมคคัลลานะ
ข. พระสารีบุตร
ค. พระอานนท์
ง. พระราหุล
๔๘. พระโมคคัลลานะสำเร็จเป็นพระอรหันต์หลังจากอุปสมบทได้กี่วัน ?
ก. ๗ วัน
ข. ๘ วัน
ค. ๙ วัน
ง. ๑๐ วัน
๔๙. พระสารีบุตร ได้รับยกย่องให้เป็นอัครสาวกเบื้องใด ?
ก. เบื้องซ้าย
ข. เบื้องขวา
ค. เบื้องหน้า
ง. เบื้องหลัง
๕๐. พระพุทธเจ้าทรงแสดงโทษของความยึดมั่นถือมั่นด้วยทิฏฐิ ๓ แก่ใคร ?
ก. ยสะ
ข.สารีบุตร
ค. โมคคัลลานะ
ง. ทีฆนขปริพาชก

ธรรมศึกษา ชั้นโท
ปัญหาและเฉลย วิชา อุโบสถศีล (วินัย)
ระดับประถมศึกษา
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๖๘

๑. คําว่า อุโบสถ แปลว่าอะไร ?
ก. เข้าจำ
ข. จำศีล
ค. เข้าพรรษา
ง. ออกพรรษา
๒. ศีลที่คนถืออุโบสถต้องรักษา เรียกว่าอะไร ?
ก. เบญจศีล
ข. จุลศีล
ค. มหาศีล
ง. อุโบสถศีล
๓. ข้อใด มีข้อปฏิบัติเคร่งครัดกว่าศีล ๕ ?
ก. ถือศีล ๘
ข. กินเจ
ค. กินผัก
ง. งดเนื้อสัตว์
๔. พระพุทธเจ้าทรงใช้ศีลข้อใด เป็นหลักปฏิบัติของคนถืออุโบสถ ?
ก. ศีล ๕
ข. ศีล ๘
ค. ศีล ๑๐
ง. ศีล ๒๒๗
๕. การรักษาอุโบสถศีล เป็นวิธีปฏิบัติของใคร ?
ก. อุบาสกอุบาสิกา
ข. ภิกษุ
ค. ภิกษุณี
ง. สามเณร
๖. ข้อใด เป็นวิธีรักษาอุโบสถก่อนพุทธกาล ?
ก. กลั้นลมหายใจ
ข. ทรมานตน
ค. อดอาหาร
ง. บูชาไฟ
๗. พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้รักษาปกติอุโบสถในวันใด ?
ก. ๘ ค่ำ
ข. ๑๔ ค่ำ
ค. ๑๕ ค่ำ
ง. ถูกทุกข้อ
๘. การรักษาอุโบสถในพระพุทธศาสนา เกิดขึ้นเมื่อใด ?
ก. ก่อนผนวช
ข. ก่อนตรัสรู้
ค. หลังตรัสรู้
ง. หลังปรินิพพาน
๙. ข้อใด เป็นองค์ประกอบสำคัญในการรักษาอุโบสถ ?
ก. วัด
ข. ผู้ให้ศีล
ค. ชุดขาว
ง. ไตรสรณคมน์๑๐. คําว่า รตนะ หรือ รัตนะ ตรงกับคําใด ?
ก. แก้ว
ข. แหวน
ค. เงิน
ง. ทอง
๑๑. คําว่า พระรัตนตรัย ในพระพุทธศาสนา หมายถึงข้อใด ?
ก. พระพุทธ
ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์
ง. ถูกทุกข้อ
๑๒. การถึงไตรสรณคมน์หมายถึงข้อใด ?
ก. กินเจ
ข. ถือเป็นที่พึ่ง
ค. บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์
ง. บูชาเทพเจ้า
๑๓. การเข้าถึงไตรสรณคมน์ เพื่อวัตถุประสงค์ใด ?
ก. กําจัดทุกข์
ข. เสริมดวง
ค. โชคลาภ
ง. ความรัก
๑๔. การมีพระรัตนตรัยเป็นที่ยึดเหนี่ยวให้ประโยชน์ด้านใด ?
ก. จิตใจ
ข. การใช้ชีวิต
ค. แบบอย่างความดีงาม
ง. ถูกทุกข้อ
๑๕. การเข้าถึงไตรสรณคมน์ ให้มีความเชื่อเรื่องใด ?
ก. ไสยศาสตร์
ข. โหราศาสตร์
ค. คําสอนพระพุทธเจ้า
ง. การดูดวง
๑๖. คําว่า โลกวิทู กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า
ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์
ง. ถูกทุกข้อ
๑๗. คําว่า เอหิปัสสิโก กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า
ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์
ง. ถูกทุกข้อ
๑๘. คําว่า สุปฏิปันโน กล่าวถึงสรณคมน์ใด ?
ก. พระพุทธเจ้า
ข. พระธรรม
ค. พระสงฆ์
ง. ถูกทุกข้อ
๑๙. บุคคลในข้อใด ไม่มั่นคงในการถือสรณคมน์?
ก. พระโสดาบัน
ข. พระอนาคามี
ค. พระอรหันต์
ง. ปุถุชนทั่วไป
๒๐. การฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ตรงกับข้อใด ?
ก. ปาณาติบาต
ข. อทินนาทาน
ค. มุสาวาท
ง. วิกาลโภชนา
๒๑. อุโบสถศีลข้อ ๑ ทำให้ผู้รักษาเป็นคนเช่นไร ?
ก. กตัญญู
ข. พูดจริง
ค. มีเมตตา
ง. ซื่อสัตย์
๒๒. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๑ เป็นการแสดงออกถึงความดีข้อใด ?
ก. เมตตา
ข. เสียสละ
ค. ซื่อตรง
ง. อดทน
๒๓. อุโบสถศีลข้อ ๒ ห้ามขโมยของใคร ?
ก. พ่อแม่
ข. ครู
ค. เพื่อน
ง. ถูกทุกข้อ
๒๔. ข้อใด เป็นความผิดในการรักษาอุโบสถศีลข้อ ๒ ?
ก. แต่งหน้า
ข. ทาปาก
ค. ขโมยของ
ง. ร้องเพลง
๒๕. อุโบสถศีลข้อ ๒ เน้นการไม่เบียดเบียนกันในเรื่องใด ?
ก. ชีวิต
ข. จิตใจ
ค. ร่างกาย
ง. ทรัพย์สิน
๒๖. อุโบสถศีลข้อ ๓ ห้ามเรื่องใด ?
ก. ดื่มสุรา
ข. เพศสัมพันธ์
ค. พูดเท็จ
ง. แต่งตัว
๒๗. อุโบสถศีลข้อ ๓ ทำให้กิเลสใดเบาบางลง ?
ก. ราคะ
ข. โทสะ
ค. โมหะ
ง. ถูกทุกข้อ
๒๘. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๔ เป็นการสำรวมระวังเรื่องใด ?
ก. การพูด
ข. การกิน
ค. การนอน
ง. การแต่งตัว
๒๙. การรักษาอุโบสถศีลข้อ ๔ ทำให้เป็นคนเช่นไร ?
ก. ขยัน
ข. ประหยัด
ค. ซื่อสัตย์
ง. อดทน
๓๐. ข้อใด เป็นข้อห้ามของอุโบสถศีลข้อ ๕ ?
ก. ฆ่าสัตว์
ข. ลักทรัพย์
ค. พูดคําหยาบ
ง. ดื่มสุรา
๓๑. อุโบสถศีลข้อ ๕ ทำให้ผู้รักษามีคุณลักษณะใด ?
ก. มีสติรอบคอบ
ข. หากินสุจริต
ค. มีจิตอาสา
ง. มีสัจจะ
๓๒. เครื่องดื่มชนิดใด อนุญาตให้ดื่มได้ในขณะรักษาอุโบสถศีล ?
ก. น้ำมะม่วง
ข. น้ำกระท่อม
ค. น้ำกัญชา
ง. เหล้า
๓๓. อุโบสถศีลข้อ ๖ ให้งดเรื่องใดในเวลายามวิกาล ?
ก. ดื่มน้ำ
ข. บริโภคอาหาร
ค. ทาน้ำหอม
ง. ร้องเพลง
๓๔. อุโบสถศีลข้อ ๖ ทำให้ไม่ต้องกังวลในเรื่องใด ?
ก. เงิน
ข. โทรศัพท์
ค. อาหาร
ง. ชุดนักเรียน
๓๕. ข้อใด เป็นสิ่งต้องห้ามของอุโบสถศีลข้อ ๗ ?
ก. อาหาร
ข. เครื่องดื่ม
ค. เครื่องนอน
ง. เครื่องสําอาง
๓๖. อุโบสถศีลข้อ ๗ ต้องการให้ตัดกังวลเรื่องใด ?
ก. การกิน
ข. การแต่งตัว
ค. การนอน
ง. การเที่ยว
๓๗. ข้อใด เป็นความเข้าใจผิดเกี่ยวกับอุโบสถศีลข้อ ๘ ?
ก. ห้ามนอน
ข. ห้ามที่นอนสูง
ค. ห้ามที่นั่งสูง
ง. ถูกทุกข้อ
๓๘. ที่นั่งที่นอนประเภทใด เป็นข้อห้ามสำหรับผู้รักษาอุโบสถศีล ?
ก. สูงใหญ่
ข. ยัดนุ่น
ค. ยัดสำลี
ง. ถูกทุกข้อ
๓๙. การรักษาอุโบสถศีลให้ครบเวลาตามกำหนด ควรสมาทานตอนใด ?
ก. ตอนเช้า
ข. ตอนเที่ยง
ค. ตอนบ่าย
ง. ตอนเย็น
๔๐. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรปฏิบัติตนอย่างไร ?
ก. สวดมนต์
ข. ฟังเทศน์
ค. นั่งสมาธิ
ง. ถูกทุกข้อ
๔๑. การรักษาอุโบสถ นับเข้าในไตรสิกขาใด ?
ก. ศีล
ข. สมาธิ
ค. ปัญญา
ง. ถูกทุกข้อ
๔๒. ขณะรักษาอุโบสถศีล ควรสนทนาเรื่องใด ?
ก. ครอบครัว
ข. การสู้รบ
ค. ศีลธรรม
ง. ไร้สาระ
๔๓. ผู้รักษาอุโบสถศีล ไม่ควรเชื่อถือเรื่องใด ?
ก. หลักกรรม
ข. ข่าวลือ
ค. บุญ
ง. บาป
๔๔. ข้อใด ใช้เป็นข้ออ้างไม่ได้ เพื่อจะไม่รักษาอุโบสถศีล ?
ก. ความพิการ
ข. ความแก่ชรา
ค. ความยากจน
ง. ถูกทุกข้อ
๔๕. อุโบสถศีล สามารถรักษาได้ในสถานที่ใด ?
ก. วัด
ข. บ้าน
ค. โรงเรียน
ง. ถูกทุกข้อ
๔๖. พระพุทธเจ้าตรัสว่า อุโบสถศีลได้บุญมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับข้อใด ?
ก. ตั้งใจรักษา
ข. รักษาที่วัด
ค. รักษาที่บ้าน
ง. รักษาหลายวัน
๔๗. การรักษาอุโบสถศีล ควรให้เวลาหมดไปกับเรื่องใด ?
ก. คุยโทรศัพท์
ข. ทำความดี
ค. ติฉินนินทา
ง. เล่นเกมส์
๔๘. อุโบสถประเภทใด มีอานิสงส์สูงสุด ได้บุญมากที่สุด ?
ก. โคปาลกอุโบสถ
ข. นิคัณฐอุโบสถ
ค. อริยอุโบสถ
ง. ถูกทุกข้อ
๔๙. การรักษาอุโบสถ เปรียบเหมือนคนเลี้ยงโค ได้แก่ข้อใด ?
ก. โคปาลกอุโบสถ
ข. นิคัณฐอุโบสถ
ค. อริยอุโบสถ
ง. ถูกทุกข้อ
๕๐. อานิสงส์การรักษาอุโบสถศีลอย่างต่ำ คือข้อใด ?
ก. เป็นเทวดา
ข. เป็นพรหม
ค. เป็นพระอรหันต์
ง. ถูกทุกข้อ

